ÜNİTE 3 · 1. DÖNEM 1. YAZILI · 5. SINIF
Dünya’mız ve Gökyüzündeki Komşularımız
FB.5.1.4
MEB programı: Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme

Bilge anlatıyor
Önce izle, sonra oku ve hızlı teste geç
🔒 Premium ile izleGüneş, Dünya ve Ay birbirine göre sürekli hareket eder. Dünya, kendi ekseni etrafında 24 saatte bir döner: bu dönme gece ile gündüzü oluşturur. Dünya aynı zamanda Güneş’in etrafında yaklaşık 365 günde (bir yılda) dolanır.
Ay, kendi ekseni etrafında dönerken Dünya’nın etrafında da yaklaşık 27 günde dolanır. Dünya Güneş’in etrafında dolanırken Ay’ı da yanında götürür: yani Ay hem Dünya’nın hem de Dünya ile birlikte Güneş’in etrafında dolanır.
Büyüklük sırası: Güneş > Dünya > Ay. Güneş, Dünya’dan çok büyüktür; Dünya da Ay’dan yaklaşık 4 kat geniştir. Gökyüzünde Güneş ile Ay neredeyse aynı büyüklükte görünür, çünkü Ay Dünya’ya Güneş’ten çok daha yakındır. Uzaktaki büyük cisim, yakındaki küçük cisimle aynı boyda görünebilir.
Model kurarken hem hareketleri hem de büyüklükleri doğru göstermeliyiz: en büyük top Güneş, ondan çok küçük bir top Dünya, Dünya’dan da küçük bir boncuk Ay olur. Dünya hem kendi etrafında döner hem Güneş’in etrafında dolanır; Ay da Dünya’nın etrafında dolanır. Modelde Ay’ı Güneş’ten büyük göstermek yanlıştır.
📌 YAZILIDA LAZIM
- Dünya kendi ekseni etrafında 24 saatte döner → gece ve gündüz.
- Dünya, Güneş etrafında yaklaşık 365 günde dolanır → bir yıl.
- Ay, Dünya etrafında yaklaşık 27 günde dolanır; Dünya ile birlikte Güneş’in etrafında da dolanır.
- Büyüklük: Güneş > Dünya > Ay.
- Güneş ile Ay aynı boyda görünür çünkü Ay bize çok daha yakındır.
SENARYO TABLOSU · MEB ÖDSGM 2026-2027
Bu üniteden hangi senaryoda kaç soru?
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 |
|---|---|---|---|---|
| FB.5.1.4 Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme | 2 | 2 | 1 | 2 |
Hızlı test
Doğru şıkka dokun
HIZLI TEST · 10 SORU · BİLGE’NİN SORULARI (MEB SORUSU DEĞİL)
Konuyu anladın mı? Dokun, hemen gör.
1Gece ile gündüz neden oluşur?
Doğru: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesinden
2Dünya kendi ekseni etrafında kaç saatte döner?
Doğru: 24 saatte
3Dünya, Güneş etrafında yaklaşık ne kadar sürede dolanır?
Doğru: 365 günde
4Hangisinin büyüklük sırası doğrudur?
Doğru: Güneş > Dünya > Ay
5Ay hangi gök cisminin etrafında dolanır?
Doğru: Dünya’nın
6Güneş ile Ay gökyüzünde neden aynı büyüklükte görünür?
Doğru: Ay bize çok daha yakın olduğu için
7Bir modelde Güneş basketbol topu ise Dünya hangisi olabilir?
Doğru: Küçük bir boncuk
8Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam turuna ne denir?
Doğru: Bir yıl
9Ay, Dünya etrafındaki turunu yaklaşık kaç günde tamamlar?
Doğru: 27 günde
10Üçünden hangisi en küçüktür?
Doğru: Ay
MEB soruları
Önce kâğıda çöz, sonra resmî cevaba bak
MEB SORULARI · 8 SORU · CEVAPLAR MEB CEVAP ANAHTARINDAN
Gerçek yazılı soruları
1Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: C
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: C
2Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: C
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: C
3Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: D
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: D
4Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: A
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: A
5Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: A
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: A
6Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: D
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: D
7Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: C
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: C
8Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. FB.5.1.4

Doğru cevap: B
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: B
Kaynaklar
MEB soruları ve cevapları MEB yayınlarından; her sorunun altında kaynağı yazar.
MEB soruları ve cevapları MEB yayınlarından alındı (her sorunun altında kaynağı var); Bilge’nin anlatımı ve hızlı testi ders kitabı bilgisine dayanır, MEB sorusu değildir. Bu sayfa MEB’e bağlı değildir.