ÜNİTE 3 · 1. DÖNEM 1. YAZILI · 5. SINIF
Yardımlaşma ve Dayanışma
SB.5.1.3
MEB programı: Toplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine katkı sağlayabilme
Bilge anlatıyor
Önce izle, sonra oku ve hızlı teste geç
🔒 Premium ile izleYardımlaşma, ihtiyacı olan insanlara maddi ya da manevi destek olmaktır. Dayanışma ise insanların ortak bir amaç ya da zor bir durum karşısında birlikte hareket etmesi, birbirine güç vermesidir. “Birlikten kuvvet doğar.” atasözü dayanışmanın ve iş birliğinin gücünü anlatır.
Kültürümüzde yardımlaşma ve dayanışmanın pek çok örneği vardır: köylülerin ekin biçme, ev yapma gibi işleri sırayla ve birlikte yaptığı imece; düğünlerde davetlilerin getirdiği hediyeler; aşure pişirip komşulara dağıtmak; cenaze evine yemek götürmek; ramazanda iftar sofraları. Geçmişte kurulan vakıflar ihtiyaç sahiplerine yemek, barınak ve eğitim imkânı sunmuştur.
Afet ve acil durumlarda devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşları birlikte çalışır. AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) afetlere hazırlık, müdahale ve iyileştirme çalışmalarını yürüten devlet kurumudur. Türk Kızılay afetlerde barınma ve beslenme desteği verir, kan bağışlarını toplar. Gönüllüler de arama kurtarma, yardım toplama ve dağıtma işlerine katılır.
Okulda da katkı sağlayabiliriz: kermes düzenleyip gelirini ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak, kitap ve giysi bağışı yapmak, arkadaşımıza ders çalışırken yardım etmek. Bir yardım projesinde görev paylaşımı yapılır: ihtiyaç belirlenir, fikirler konuşulur, yardım toplanır ve doğru kişilere ulaştırılır. Yardımlaşma ve dayanışma paylaşma duygusunu güçlendirir, insanları birbirine bağlar ve toplumsal birliği sürdürür.
📌 YAZILIDA LAZIM
- Yardımlaşma: ihtiyaç sahibine maddi-manevi destek · Dayanışma: ortak amaç için birlikte hareket.
- “Birlikten kuvvet doğar.” → iş birliği ve dayanışma.
- Geleneksel örnekler: imece, düğün hediyeleri, aşure dağıtmak, cenaze evine yemek, vakıflar.
- AFAD: afetlere hazırlık, müdahale ve iyileştirme yapan devlet kurumu.
- Kızılay: afetlerde barınma-beslenme desteği, kan bağışı; gönüllüler ve STK’lar da çalışır.
- Sonuç: paylaşma duygusu güçlenir, toplumsal birlik sürer.
SENARYO TABLOSU · MEB ÖDSGM 2026-2027
Bu üniteden hangi senaryoda kaç soru?
| Öğrenme çıktısı | S1 | S2 | S3 | S4 | S5 |
|---|---|---|---|---|---|
| SB.5.1.3 Toplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine katkı sağlayabilme | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 |
Hızlı test
Doğru şıkka dokun
HIZLI TEST · 10 SORU · BİLGE’NİN SORULARI (MEB SORUSU DEĞİL)
Konuyu anladın mı? Dokun, hemen gör.
1İhtiyacı olan insanlara maddi ya da manevi destek olmaya ne denir?
Doğru: Yardımlaşma
2“Birlikten kuvvet doğar.” atasözü hangi kavramla ilgilidir?
Doğru: Dayanışma
3Köylülerin ekin biçme gibi işleri sırayla ve birlikte yapmasına ne ad verilir?
Doğru: İmece
4Afetlere hazırlık, müdahale ve iyileştirme çalışmalarını yürüten devlet kurumu hangisidir?
Doğru: AFAD
5Kan bağışlarını toplayan ve afetlerde barınma-beslenme desteği veren kuruluş hangisidir?
Doğru: Türk Kızılay
6Aşure pişirip komşulara dağıtmak hangi duyguyu güçlendirir?
Doğru: Paylaşma
7Okulda geliri ihtiyaç sahiplerine verilmek üzere düzenlenen satış etkinliğine ne denir?
Doğru: Kermes
8Hangisi bir dayanışma örneğidir?
Doğru: Afet bölgesine birlikte yardım toplamak
9Bir yardım projesinde işlerin kişiler arasında bölüştürülmesine ne denir?
Doğru: Görev paylaşımı
10Yardımlaşma ve dayanışmanın topluma en önemli katkısı hangisidir?
Doğru: Toplumsal birliği güçlendirmesi
MEB soruları
Önce kâğıda çöz, sonra resmî cevaba bak
MEB SORULARI · 11 SORU · CEVAPLAR MEB CEVAP ANAHTARINDAN
Gerçek yazılı soruları
1Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Cevap anahtarı metni
6. a) İtfaiyecilerin, orman işçilerinin ve gönüllülerin yangın söndürme çalışmalarına katılması; gönüllülerin yangın bölgesine su ve yiyecek taşıması; diğer şehirlerdeki insanların battaniye, giysi ve gıda göndermesi; sağlık ekiplerinin yaralananlara yardım etmesi. b) Yardımseverlik, yardımlaşma, dayanışma, fedakârlık, sorumluluk, empati, vatanseverlik vb.
2Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Cevap anahtarı metni
7. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD).
3Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Cevap anahtarı metni
8. a) Bazı öğrencilerin üstlendikleri görev ve sorumlulukları zamanında yerine getirmemesi ya da bazı öğrencilerin arkadaşlarının görüş ve önerilerini dikkate almaması. b) Öğrenciler üstlendikleri görevleri zamanında yerine getirmeli ve sorumluluk bilinciyle hareket etmelidir. Birbirlerinin görüş ve önerilerini saygıyla dinlemeli, anlaşmazlıkları konuşarak çözmeli ve ortak kararlar doğrultusunda iş birliği yapmalıdır.
4Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Cevap anahtarı metni
9. a) İnsanlar arasında dayanışma duygusunu güçlendirir. İhtiyaç sahiplerinin sorunlarının çözülmesine yardımcı olur. Toplumda birlik ve beraberliği artırır. İnsanlar arasındaki güven ve yardımlaşma duygusunu geliştirir. b) Örnek: Kitap ve kırtasiye yardımı kampanyası düzenlerdim. Okul yönetiminden izin alarak kampanyayı arkadaşlarıma duyururdum. Görev paylaşımı yaparak toplanan malzemelerin ihtiyaç sahibi öğrencilere ulaştırılmasını sağlardım.
5Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Cevap anahtarı metni
3. Aşağıdaki soruları metne göre yanıtlayınız. a) Afetle mücadelede hangi davranışlar yardımlaşma ve dayanışmaya örnek gösterilebilir? (10 puan) Tam puan: Alttaki cümlelerden 2 tanesini yazana tam puan verilecektir. İtfaiyecilerin, orman işçilerinin ve gönüllülerin yangının söndürme çalışmalarına katılması Kurumların, sivil toplum kuruluşlarının, gönüllülerin; yangın bölgesine su, yiyecek, battaniye, giysi ve gıda maddesi göndermesi Sağlık ekiplerinin yaralanan ve dumandan etkilenen insanlara yardım etmesi Kısmi puan: Yukarıdaki cümlelerden 1 tanesini yazana 5 puan verilecektir. Sıfır puan: Cevap kısmının boş bırakılması ya da belirtilen cevaplar dışında başka bir maddenin yazılması SOSYAL BİLGİLER b) Gönüllülerin yangın bölgesine su ve yiyecek taşıması onların hangi değerlere önem verdiğini gösterir? (10 puan) Tam puan: Aşağıdaki değerlerden 2 tanesini yazana tam puan verilecektir. Yardımseverlik, yardımlaşma, dayanışma, cesaret, fedakârlık, vatanseverlik, sorumluluk, empati vb. Kısmi puan: Yukarıdaki değerlerden 1 tanesini yazana 5 puan verilecektir. Sıfır puan:
6Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Cevap anahtarı metni
4. Kuruluş amaçları verilen bu kurumun ismini yazınız. (10 puan) Tam puan: İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ya da AFAD Sıfır puan: Cevap kısmının boş bırakılması ya da belirtilen cevaplar dışında başka bir maddenin yazılması
7Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Doğru cevap: A
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: A
8Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Doğru cevap: B
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: B
9Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Doğru cevap: C
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: C
10Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Doğru cevap: B
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: B
11Kâğıda çöz, sonra resmî cevapla karşılaştır. SB.5.1.3
Doğru cevap: D
Cevap anahtarı metni
MEB resmî cevap anahtarı: D
Kaynaklar
MEB soruları ve cevapları MEB yayınlarından; her sorunun altında kaynağı yazar.
MEB soruları ve cevapları MEB yayınlarından alındı (her sorunun altında kaynağı var); Bilge’nin anlatımı ve hızlı testi ders kitabı bilgisine dayanır, MEB sorusu değildir. Bu sayfa MEB’e bağlı değildir.