Tarih · 10. Sınıf · 2025-2026 1. Dönem 2. Yazılı · 4. Soru

Kazanım: TAR.10.2.2. 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Ana- dolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme

10. Sınıf Tarih 2025-2026 1. Dönem 2. Yazılı 4. Soru (Yazılıya Hazırlanıyorum) görseli

4. “Orhan Bey, 1321'de Doğu Roma'da başlayan ve yaklaşık yedi yıl süren iç savaştan faydalanmaya çalışarak Osman Bey Dönemi’nden beri devam eden Bursa kuşatmasını daha da sıkılaştırdı. Beyliğin başına geçtikten sonra bütün kuvvetlerini bir araya getirip Bursa üzerine yürüdü ve şehrin teslim olmasını talep etti. Nihayet 6 Nisan 1326'da Bursa, bir antlaşma ile teslim alındı.” "Doğu Roma tahtında hak iddia eden VI. İoannis Kantakuzinos, Orhan Bey’den askerî destek talep etti. Orhan Bey, oğlu Süleyman Paşa önderliğinde gönderdiği birliklerle Dimetoka’da Sırp ve Bulgar kuvvetlerini yenilgiye uğrattı ve Kantakuzinos’un konumunu güçlendirdi. Bu desteğin karşılığında Osmanlılar, Gelibolu Yarımadası’nda bulunan Çimpe Kalesi’ni üs olarak kullanma hakkı elde ettiler. Çimpe Kalesi, Osmanlı Devleti’nin Avrupa topraklarında ele geçirdiği ve sürekli olarak tuttuğu ilk toprak parçası olarak kabul edilmektedir." Buna göre Doğu Roma’nın iç siyasi durumu, Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de izlediği fetih politikasını nasıl etkilemiştir? Metinden örnekler vererek açıklayınız.

MEB’in resmi çözümünü göster
10. Sınıf Tarih 2025-2026 1. Dönem 2. Yazılı 4. Soru (Yazılıya Hazırlanıyorum) resmi çözüm görseli

4. Doğu Roma Devleti'nde yaşanan iç siyasi karışıklıklar, Osmanlı Devleti'nin fetih politikasını hızlandırmıştır. Bu duruma örnek olarak: Anadolu'daki Etkisi: 1321–1328 yılları arasında Doğu Roma’da meydana gelen iç savaş, Orhan Bey Dönemi’nde Bursa’nın fethini kolaylaştırmıştır. Rumeli'ye Geçişteki Etkisi: Orhan Bey, Doğu Roma’daki taht mücadelesi sırasında VI. İoannes Kantakuzinos’u desteklemiş; Kantakuzinos’un tahta geçmesine yardımcı olmuştur. Bu desteğin karşılığında Osmanlılar Çimpe Kalesi’ni elde etmiş ve böylece Rumeli’de (Avrupa’da) ilk kalıcı topraklarına sahip olmuştur. TAM PUAN (4+3+3=10 PUAN) Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi) Doğu Roma’nın iç siyasi durumunun Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de yürüttüğü fetih politikasına etkilerini; I. Doğu Roma Devleti'nde yaşanan iç siyasi karışıklıkların, Osmanlı Devleti'nin fetih politikasını hızlandırması, II. Doğu Roma’da yaşanan iç savaşın Bursa’nın alınmasını kolaylaştırması, III. Doğu Roma’daki taht kavgalarından yararlanılarak Çimpe Kalesi’nin elde edilmesi ve bunun Osmanlıların Rumeli’ye (Avrupa’ya) geçişini kolaylaştırması şeklinde açıklaması durumunda birincide 4 puan, ikincide 7 puan, üçüncüde ise 10 tam puan verilecektir. KISMİ PUAN (4+3=7 PUAN) Öğrencinin cevabında; I. Doğu Roma Devleti'nde yaşanan iç siyasi karışıklıkların, Osmanlı Devleti'nin fetih politikasını hızlandırması, II. Doğu Roma’da yaşanan iç savaşın Bursa’nın alınmasını kolaylaştırması, III. Doğu Roma’daki taht kavgalarından yararlanılarak Çimpe Kalesi’nin elde edilmesi ve bunun Osmanlıların Rumeli’ye (Avrupa’ya) geçişini kolaylaştırması açıklamalardan yalnızca birine yer vermesi hâlinde 4 puan, ikisine cevap vermesi hâlinde 7 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Öğrencinin cevabında Doğu Roma’nın iç siyasi durumuna değinmemesi, verilen kaynaklardaki iç savaş veya taht kavgalarına atıf yapmaması, Osmanlı fetih politikasıyla ilişki kurmaması, konuyla ilgisiz, hatalı bilgiler vermesi veya öğrencinin hiçbir cevap vermemesi durumunda sıfır (0) puan kabul edilecektir.

Uygulamada çözYazılı Pusulası uygulamasını Google Play’den indir

Kaynak (MEB) · Kitapçıktaki tüm sorular · 10. Sınıf Tarih 1. dönem 2. yazılı soruları