3. Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşu meselesi, Herben Adams Gibbons’ın The Foundation of The Ottoman Empire (Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu, Oxford, 1916) adlı eserinde ayrıntılarıyla ele alınmıştır... Osmanlı tarihine dair eserler veren Avrupa tarihçilerinin çoğu gibi Gibbons da olaylara Avrupa merkezinden bakar. Bu durumda Türkler dış kenarda kalırlar ve bir yere konumlandırılmaları çok zordur. Oysa on üçüncü yüzyılın büyük siyasi ve kültürel mücadelelerinin bir sonucu olan Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna Şark (Doğu) tarihinin merkezinden bakmak gerekir ancak şarkiyat, özellikle de bu alandaki kaynaklara ulaşabilmemiz konusunda pek az hizmette bulundu ama ben yine de meseleyi mevcut kaynaklarla bile Şark kaynaklarına dair yüzeysel bilgisi nedeniyle buna kalkışacak durumda olmayan Gibbons’tan daha kapsamlı bir biçimde ele alabileceğimizi düşünüyorum… Gibbons'ın yorumu şöyle özetlenebilir: Osman evvelce müşrikti ancak Müslüman olduktan sonra hem Türkler hem de İslamiyet’i kabul etmiş Rumlar kendisine katıldılar. Yani bu şekilde oluşan yeni toplum başından beri saf Türk değil, Türk ve Rum unsurlardan oluşan karma bir toplumdu ve bu toplumda, konuşulan dil Türkçe olmasına rağmen, bir devlet kurmaya göçebe Türk unsurundan daha elverişli olan Rum unsuru başrolü oynuyordu. (Friedrich Giese, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuruluşu Meselesi, s. 149-150) 3.1. Yazarın, Gibbons’un Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair ileri sürdüğü iddiaları neden eleştirdiğini açıklayınız. 3.2. Gibbons’un Osmanlı Devleti’nin kuruluşuyla ilgili görüşlerinin zayıf yönleri nelerdir? Gerekçeleriyle açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
3. 3.1. Yazar, Gibbons’un Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna ilişkin iddialarını eleştirmektedir; çünkü Gibbons’un diğer Batılı tarihçiler gibi meseleyi tek bir açıdan değerlendirdiğini ve olayların yaşandığı coğrafyaya ait görüşleri dikkate almadığını belirtir. Yazara göre Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu doğru biçimde ortaya koyabilmek için öncelikle XIII. yüzyıl Anadolusu’nda meydana gelen tarihsel gelişmelerin analiz edilmesi gerekir. Ayrıca Gibbons’un, konuya ilişkin Doğu kaynaklarını inceleyebilecek yeterli bilgi ve donanıma sahip olmaması da yazar tarafından eleştirilmektedir. TAM PUAN (3+2+3+2=10 PUAN) Öğrenci cevabında yazarın Gibbons’un Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair ileri sürmüş olduğu iddialarını eleştirmesinin nedenlerini (yukarıdaki gibi); I. Osmanlı Devleti’nin kuruluş meselesine tek açıdan yaklaşması, II. Olayla ilgili Doğu (Şark) kaynaklarının sunduğu bilgileri göz ardı etmesi, III. Kuruluş sürecinin yaşandığı dönemin tarihsel gelişmelerini dikkate almaması, IV. Doğu kaynaklarını inceleyebilecek bilgi ve donanıma sahip olmaması şeklinde açıklaması durumunda birincide 3 puan, ikincide 5 puan, üçüncüde 8 puan, dördüncüde ise 10 tam puan verilecektir. KISMİ PUAN (3+2+3=8 PUAN) Öğrencinin; I. Osmanlı Devleti’nin kuruluş meselesine tek açıdan yaklaşması, II. Olayla ilgili Doğu (Şark) kaynaklarının sunduğu bilgileri göz ardı etmesi, III. Kuruluş sürecinin yaşandığı dönemin tarihsel gelişmelerini dikkate almaması, IV. Doğu kaynaklarını inceleyebilecek bilgi ve donanıma sahip olmaması cevaplarından yalnızca birini yazması durumunda 3 puan, ikisini yazması durumunda 5 puan, üçünü yazması durumunda ise 8 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Öğrencinin cevabında, yazarın Gibbons’un Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair iddialarını neden eleştirdiğine ilişkin yukarıda belirtilen unsurlardan hiçbirine yer vermemesi; metinle ilgisiz, yanlış veya bağlam dışı açıklamalar yapması ya da soruyu boş bırakması durumunda sıfır (0) puan verilecektir. 3.2. I. Osman Bey'in Sonradan Müslüman Olduğu İddiası: 1071 Malazgirt Zaferi’nden itibaren Anadolu’ya yerleşen ve Türkiye Selçuklu Devleti’ne bağlı olan Türkmen boyları, göç ettikleri bölgelerden getirdikleri İslam inancına sahipti. İki yüzyılı aşkın süredir devam eden bu süreçte, bir Türkmen boyunun lideri olan Osman Bey’in sonradan Müslüman olduğunu ileri sürmek, dönemin genel İslami kimliğiyle çelişmektedir. Ayrıca Osmanlı Beyliği’nin çağdaşları olan tüm Anadolu Türk beyliklerinin (Karamanoğulları, Germiyanoğulları vb.) Müslüman olduğu bilinen bir gerçekken Osmanlı Beyliği’nin bu genel tablonun dışında kalarak Müslüman olmayan bir Türk beyliği olduğunu iddia etmek tarihî gerçeklerle bağdaşmamaktadır. II. Osmanlı Hanedanının Etnik Kökeninin Türk–Rum Karışımı Yeni Bir Irk Olduğu İddiası: Malazgirt Zaferi’nden Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna kadar geçen iki asrı aşkın sürede, Türk ve yerli Rum nüfusları sürekli etkileşim içinde bulunmuştur ancak benzer etkileşimlerin yaşandığı diğer Türk beyliklerinde böyle bir süreç sonucunda “yeni bir ırk” ortaya çıktığına dair bir iddia bulunmazken bu durumun yalnızca Osmanlılar için geçerli olduğunu öne sürmek tarihsel gerçeklikle uyumlu değildir. TAM PUAN (5+5=10 PUAN) Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi); I. Osman Bey’in sonradan Müslüman olduğu iddiasının yanlış olduğunu gerekçeleriyle açıklaması, II. Osmanlı Hanedanının etnik kökeninin Türk–Rum karışımı yeni bir ırk olduğu iddiasının yanlış olduğunu gerekçeleriyle açıklaması durumunda birincide 5 puan, ikincide ise 10 tam puan verilecektir. KISMİ PUAN (5 PUAN) Öğrenci cevabında aşağıdaki iki maddeden yalnızca birine yer verdiğinde 5 puan alır: I. Osman Bey’in sonradan Müslüman olduğu iddiasının yanlış olduğunu gerekçeleriyle açıklaması. II. Osmanlı Hanedanının etnik kökeninin Türk–Rum karışımı yeni bir ırk olduğu iddiasının yanlış olduğunu gerekçeleriyle açıklaması. Ayrıca: Öğrencinin gerekçeleri açıklamadan yalnızca madde başlıklarından birini yazması durumunda 3 puan, her iki madde başlığını birli