2. Trabzon’daki bir okulda yürütülen "Günlük Yaşamda İstatistik" projesi kapsamında öğrenciler, "Marketlerde çalınan müzik türü (klasik/pop), müşterilerin alışveriş yapma biçimi (hızlı/ gezinerek) ile arasında ilişki var mıdır?" şeklinde bir araştırma sorusu geliştirmiştir. Bu doğrultuda öğrenciler, çevredeki bir zincir marketten izin alarak belirli günlerde gözlem yapmıştır. Bu günlerde markette yalnızca tek bir müzik türü (klasik veya pop) çalınmıştır. Öğrenciler, markete gelen müşterilerin markette kalma sürelerini takip etmiş ve bu süreleri iki gruba ayırmıştır: • Hızlı alışveriş: 15 dakika veya daha kısa • Gezinerek alışveriş: 15 dakikadan uzun Yapılan gözlemin sonuçları, çalınan müzik türü, alışveriş yapma biçimi ve süresine göre değişen müşteri sayısının birlikte gösterildiği aşağıdaki iki yönlü tabloda verilmiştir. Tablo: Müzik Türü ve Alışveriş Yapma Biçimine Göre Müşteri Sayısı Alışveriş Yapma Biçimine Göre Gezinerek (>15 Müşteri Sayısıi Hızlı (≤15 dk.) Toplam dk.) Müzik Türü Klasik 30 75 105 Pop 87 48 135 Toplam 117 123 240 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız. a) Müzik türü ile müşterilerin alışveriş yapma biçimi arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırma sorusunu, aşağıda yer alan kriterlere göre değerlendirerek kısaca açıklayınız. (7 Puan) Kriter Evet/Hayır Kısa Açıklama Amaç net ve araştırmaya uygun mu? İlgilenilen grup açık mı? Değişkenler açıkça tanımlanmış mı? Veri toplanabilir nitelikte mi? Değişkenlik gözlenebilir mi? Odaklanılan grup araştırma yapılmasına imkân veriyor mu? Kategorik veri toplamaya uygun mu? b) Yukarıdaki tabloyu kullanarak her müzik türü için hızlı ve gezinerek gerçekleştirilen alışveriş davranışlarının koşullu göreli sıklıklarını hesaplayınız. (5 Puan) c) Hesapladığınız koşullu göreli sıklıkları kullanarak her müzik türü için kümeli bir sütun grafiği çiziniz. (5 Puan) Koşullu Göreli Sıklık (%) Hızlı Gezinerek % 100 % 80 % 60 % 40 % 20 % 0 Müzik Türü ç) Müzik türü ile müşterilerin alışveriş yapma biçimi arasındaki ilişkiyi, verilen verileri karşılaştırarak yorumlayıp bir çıkarımda bulununuz. (3 Puan)
MEB’in resmi çözümünü göster
2.a) Kriter Evet/Hayır Kısa Açıklama Soru, marketlerde çalınan müzik türü ile müşteri Amaç net ve araştırmaya uygun mu? Evet lerin alışveriş yapma biçimi arasında bir ilişki olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın hedef kitlesi, markete gelen müşteri İlgilenilen grup açık mı? Evet ler olarak açıkça belirtilmiştir. Bağımsız değişken müzik türü (Klasik/Pop), Değişkenler açıkça tanımlanmış mı? Evet bağımlı değişken alışveriş yapma biçimi (Hızlı/ Gezinerek) olarak net biçimde tanımlanmıştır. Her müşteri, çalan müzik türüne (Klasik/Pop) göre Veri toplanabilir nitelikte mi? Evet gözlemlenerek alışveriş yapma biçimi “hızlı” veya “gezinerek” şeklinde sınıflandırılabilir. Müzik türüne göre alışveriş yapma biçiminde Değişkenlik gözlenebilir mi? Evet farklılıklar gözlemlenebilir. Odaklanılan grup araştırma yapılmasına Market müşterileri gözlemlenebilir ve bu durum Evet imkân veriyor mu? veri toplamaya elverişlidir. Çalınan müzik türü (Klasik/Pop) ve müşterilerin alışveriş yapma biçimi (Hızlı/Gezinerek) de Kategorik veri toplamaya uygun mu? Evet ğişkenlerinin her ikisi de kategorik olduğundan veriler sıklık, göreli sıklık ve çapraz tablo gibi analizlerle incelenebilir. Tam Puan : 7 Kısmi Puan: 4 Sıfır Puan :0 2.b) Tabloya göre markette alışveriş yapan kişilerin çalan müzik türüne göre markette kalma sürelerinin koşullu göreli sıklık değerlerini hesaplayalım. (4 puan) Hızlı (≤15 dk.) Gezinerek (>15 dk.) 30 75 100 %28,6 100 % 71,4 ⋅ ≅ ⋅ ≅ 105 105 87 48 100 %64,4 100 %35,6 ⋅ ≅ ⋅ ≅ 135 135 Buna göre markette alışveriş yapan kişilerin markette kalma sürelerinin koşullu göreli sıklık tablosu aşağıdaki gibidir. (1 puan) Alışveriş Yapma Davranışı Hızlı (≤15 dk.) Gezinerek (>15 dk.) Toplam Müzik Türü Klasik %28,6 %71,4 %100 Pop %64,4 %35,6 %100 2.c) Koşullu göreli sıklıklar kullanılarak klasik ve pop müzik türlerine göre oluşturulan kümeli sütun grafiği aşağıda verilmiştir. Grafik: Müzik Türü ve Alışveriş Yapma Biçimine Göre Müşteri Dağılımı Koşullu Göreli Sıklık (%) Hızlı Gezinerek % 100 % 80 % 71,4 % 64,4 % 60 % 40 % 35,6 % 28,6 % 20 % 0 Müzik Türü (5 puan) Pop Klasik 2.ç) Göreli sıklık tablosuna göre klasik müzik çalınırken, müşterilerin %71,4’ü gezerek alışveriş yapmakta; pop müzik çalınırken müşterilerin %64,4’ü hızlı alışveriş yapmaktadır. Bu durum, müzik türü ile alışveriş yapma biçimi arasında bir ilişki olabileceğini göstermektedir. (3 Puan)