1. Fizik öğretmeni, Şekil I’de görülen su ile dolu birleşik kabı öğrencilerine göstererek aynı yatay hizada bulunan K, L ve M noktalarındaki durgun sıvı basınçlarının eşit olduğunu söylemiştir. Öğretmen, Şekil II’deki gibi X ve Y musluklarını aynı anda açarak sıvı hareket hâlinde iken hızının nasıl değişeceğini ve bu hız değişiminin basınç üzerine olan etkilerinin gözlemlerle tespit edileceğini belirtmiştir. Y musluğu tamamen açılarak su boşalırken X musluğu kaptaki su seviyesini A düzeyinde tutmakta ve kaptaki suyun görünümü (hK ı > hL ı > hM ı) öğrencilerle beraber yorumlanmaktadır. X X A A hK ı hL hK hM hL ı hM ı Y Y K L M K L M Şekil I Şekil II 1.1. Buna göre Şekil II’ye bakarak aşağıdaki tabloda istenilen noktalardaki suyun hızını ve su basıncını boşluktaki uygun yerlere K, L veya M yazarak doldurunuz. X ve Y muslukları açıldıktan sonra En büyük En küçük K, L, M noktalarında suyun akış hızı K, L, M noktalarındaki suyun basıncı 1.2. Hemşireler kan alırken damarın daha belirgin hâle gelmesi için kolu üstten turnike ile sıkarlar. Sizce bu durumun yukarıdaki gözlemle ilgisi nedir? Açıklayınız. 1.3. Umay ve ailesi Bursa’dan İzmir’e doğru otoyolda gitmektedir. Bir süre sonra arabalarının yanından onların arabasına göre daha süratli bir araba geçtiğinde Umayların arabası sallanır. Arabalarının sallanmasının nedenini yaptığınız gözlemlerden faydalanarak Bernoulli İlkesi ile açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
1.1. 1.2. 1.3. 2.1. 2.2. 2.3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 5.1. 5.2. 4 8 8 6 6 8 7 5 4 4 4 4 6 6 10 10 100 ÇÖZÜMLER 1. 1.1. X ve Y muslukları açıldıktan sonra En büyük En küçük K, L, M noktalarında suyun akış hızı M K K, L, M noktalarındaki suyun basıncı K M TAM PUAN (4 PUAN) Öğrenci tablodaki tüm boşlukları doğru bir şekilde doldurursa tam puan alır. KISMI PUAN (1 PUAN) Öğrenci tablodaki doğru doldurduğu her bir boşluk için kısmi puan alır. SIFIR PUAN Öğrenci cevap vermez veya yanlış cevap verirse puan alamaz. 1.2. Üst kol turnike ile sıkıştırılınca alt kolda kanın damarlardaki akış hızı yavaşladığından basıncı artar bu da damarların şişerek daha belirgin hâle gelmesini sağlar. Bunu Y musluğunu kapattığımızda kollarda suyun yükselmesine benzetebiliriz. TAM PUAN (8 PUAN) Öğrenci açıklamayı doğru bir şekilde yaparak görselle doğru ilişkilendirirse tam puan alır. KISMI PUAN (5 PUAN) Öğrenci açıklamayı doğru yapar fakat görselle ilişkilendiremezse kısmi puan alır. SIFIR PUAN Öğrenci cevap vermez veya yanlış cevap verirse puan alamaz. 1.3. Yüksek süratle hareket etmekte olan arabalar yan yana geldiğinde arabaların arasında kalan hava molekülleri sıkışır ve moleküllerin sürati artar. Bernoulli İlkesi’ne göre hava süratinin artması, havanın basıncının düşmesine neden olur. Bunun sonucunda iki araba arasındaki hava basıncı, arabaların dış taraflarındaki hava basıncından daha düşük olur. Bu durum, arabalar arasında bir basınç farkı oluşturur ve basınç farkından dolayı yüksek basınçlı hava, düşük basınçlı alana doğru hareket etmeye çalışır. Bundan dolayı arabalara kuvvet etki eder ve araba sallanır. TAM PUAN (8 PUAN) Öğrenci Bernoulli İlkesi’ni yazıp verilen olayla doğru bir şekilde ilişkilendirirse tam puan alır. KISMI PUAN (4 PUAN) Öğrenci Bernoulli İlkesi’ni doğru yazıp verilen olayla ilişkilendiremezse kısmi puan alır. SIFIR PUAN Öğrenci cevap vermez veya yanlış cevap verirse puan alamaz.