4. Günümüzde Orta Toroslarda konargöçer yaşam tarzını devam ettiren Sarıkeçili Yörükleri, atalarından devraldıkları âdetleri aynen devam ettirmektedirler. Örneğin Sarıkeçililerde en büyük saygı keçilere ve süt, yoğurt gibi hayvansal ürünlere yöneliktir. Sarıkeçililer, öğleden sonra bir çadırdan dışarıya çiğ yumurta, süt, yoğurt, peynir vb. vermeyi uğursuzluk olarak kabul ederler. Sarıkeçili Yörükler arasında salı günü ıstar (dokuma tezgâhı) dokunmaz, çul çözülmez, kuzuluk (ağıl) yapılacaksa yapılmaz, duvar örülmez, özellikle göçe çıkılmaz, yolculuk yapılmaz, davar kırkımı yapılmaz, yurt değiştirilmez ve zorunlu olmadığı sürece çarşıya gidilmez. Sarıkeçililer salı ve cuma günü göçmezler. Eğer salı günü göçerlerse başlarına kaza, bela gibi kötü bir şey geleceğine ve o gün işlerinin ters gideceğine inanırlar. Sarıkeçililerde yanan ateşi söndürmek bir ocağı yani “aileyi söndürmek” gibi algılanır. 4.1. Buna göre Sarıkeçililerin yaşam tarzlarının, kimlik ve kültürleri üzerindeki etkileri neler olabilir? Açıklayınız. 4.2. Sarıkeçililere göre “yanan ateşin sönmesi” ile “ailenin sönmesi” arasında nasıl bir ilişki vardır? Açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
4. 4.1. TAM PUAN (5+5=10 PUAN) Sarıkeçililerin atalarından miras aldıkları âdetleri aynı şekilde devam ettirmeleri, sahip oldukları kültürel değerleri bozulmadan sonraki nesillerine aktarmalarına olanak sağlamaktadır. Bu âdetleri yaşamaya devam etmeleri modern dünyanın birçok olumsuz etkisine rağmen kimliklerini ve kültürlerini korumalarını sağlamaktadır. Ayrıca bu âdetlerin devam ettirilmesi Sarıkeçililer arasında dayanışmayı artırdığı gibi, birlik ve beraberlik duygusunun kuvvetlenmesine de katkı yapmaktadır. Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi); I. Âdetlerinin Sarıkeçililerin kimliklerini ve kültürlerini korumalarını sağlamasına yaptığı katkıyı ifade etmesi, II. Âdetlerinin Sarıkeçililer arasında dayanışmayı, birlik ve beraberlik duygusunu geliştirdiğini açıklaması durumunda birincide 5 puan, ikincide ise 10 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN (5 PUAN) Öğrencinin I. Âdetlerinin Sarıkeçililerin kimliklerini ve kültürlerini korumalarına katkı sağlaması, II. Âdetlerinin Sarıkeçililer arasında dayanışmayı, birlik ve beraberlik duygusunu güçlendirmesi cevaplarından yalnızca birini vermesi durumunda 5 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Cevapta, Sarıkeçililerin âdetlerinin kültürel değerlerini ve kimliklerini korumalarına, kültürel değerlerini sonraki nesillere aktarabilmelerine, dayanışma, birlik ve beraberliğin güçlenmesine katkı yaptığına değinilmemesi veya herhangi bir cevap verilmemesi durumunda sıfır (0) puan verilecektir. 4.2. TAM PUAN (10 PUAN) Sarıkeçililerde ocak; bir ev, aile ve yurt olarak kabul edilmektedir. Ateş ise oradaki yaşamı ifade etmektedir. Ocaktaki ateş yandığı müddetçe aile bir arada yaşamaya devam edecektir. Ocaktaki ateşin sürekli yanmaya devam etmesi bu nedenle önemlidir. Ocaktaki ateşin dışarıdan bir müdahale ile söndürülmesi kötü kader olarak algılanmaktadır. Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi) ateş ile yaşam arasında bir ilişki kurması durumunda 10 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN Bu sorunun kısmi puanı bulunmamaktadır. SIFIR PUAN Cevapta, ateş ile yaşam arasında bir ilişki kurulmaması veya herhangi bir cevap verilmemesi durumunda sıfır (0) puan verilecektir.