1. KAYNAK A KAYNAK B Sümer Kanunlarından Örnekler Babil (Hammurabi) Kanunlarından Örnekler "Eğer bir adam başka bir adamın gözünü "Eğer bir adam başka bir adamın gözünü çıkarırsa bir mina gümüş ödeyecektir." çıkarırsa onun da gözü çıkarılacaktır." "Eğer bir adam, özgür bir kadının çocuğu- "Eğer bir adam, özgür bir kadının karnına nu düşürmesine neden olursa beş şekel vurur ve çocuğunu düşürmesine neden gümüş ödeyecektir." olursa on sikke gümüş ödeyecektir." "Eğer bir köle, sahibinin sözünü dinlemez- "Eğer bir köle efendisine ‘Sen, benim efense dövülecektir ancak öldürülemez." dim değilsin.’ derse efendisi onun kulağını kesecektir." KAYNAK A ve B'ye göre Eski Çağ medeniyetlerinde kanunların sosyal sınıflar ve ceza anlayışı üzerindeki etkilerini açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
1. Eski Çağ medeniyetlerinde kanunlar, toplumsal düzeni sağlamak ve adaleti tesis etmek amacıyla oluşturulmuştur. Sümer ve Babil toplumlarında sınıf ayrımı belirgindir ve kanunlar, suçun faili ile mağdurun sosyal statüsüne göre farklı cezalar öngörür. Sümer Kanunları, daha çok maddi tazminata dayalı ve nispeten ılımlı bir ceza anlayışını yansıtırken Babil Kanunları, kısasa kısas ilkesini benimseyerek daha sert ve caydırıcı bir ceza sistemini ortaya koyar. TAM PUAN (5+5+5=15 PUAN) Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi); I. Sümer ve Babil kanunlarında suçlunun ya da mağdurun statüsüne göre farklı cezalara yer verilmesinden bahsetmesi, II. Sümer kanunlarının tazminat cezasına dayalı ve nispeten ılımlı olduğundan bahsetmesi, III. Babil kanunlarının, kısasa kısas ilkesine dayalı sert kanunlar olduğundan bahsetmesi durumunda birincide 5 puan, ikincide 10 puan, üçüncüde ise 15 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN (5+5=10 PUAN) Öğrencinin; I. Sümer ve Babil kanunlarında suçlunun ya da mağdurun statüsüne göre farklı cezalara yer verilmesi, II. Sümer kanunlarının tazminat cezasına dayalı ve nispeten ılımlı olması, III. Babil kanunlarının, kısasa kısas ilkesine dayalı sert kanunlar olması cevaplarından yalnızca birini vermesi durumunda 5 puan, ikisini vermesi durumunda ise 10 puan kabul edilecektir. Ayrıca; II. maddedeki “tazminat cezası” ya da “ılımlı kanunlar” kavramlarından yalnızca birinden bahsedilmesi durumunda 2 puan, III. maddedeki “kısasa kısas” ve “sert kanunlar” kavramlarından yalnızca birinden bahsedilmesi durumunda 2 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Cevapta, Sümer ve Babil kanunlarının sosyal sınıflar ve ceza anlayışı üzerindeki etkileri açıklanırken “statüye göre ceza, tazminat, ılımlı kanunlar, kısasa kısas, sert/ağır ceza” gibi kavramların kullanılmaması veya herhangi bir cevap verilmemesi durumunda sıfır (0) puan kabul edilecektir.