1. “Türkiye Selçuklu Devleti’nin önemli devlet adamlarından biri olan Celâleddin Karatay tarafından dönemin en işlek yollarından biri olan Kayseri-Elbistan arasında, Kayseri'den bir menzil (40 kilometre) doğuda yaptırılan kervansarayın içinde hamam, hastane, ilaçlar, yatak ve yemek takımları ve ahırlar vardır. Kervansarayın vakfiyesinde, gelen her yolcuya müsavi (eşit) olarak bir okka et ve bir çanak da yemek verileceği şart kılınmaktadır…Kervansarayda yolcuların bu ihtiyaçlarını gördükten sonra ayakkabılarını tamir veya ayakkabısı olmayanlara yeni ayakkabı verileceği hususundaki vakıf şartları çok dikkate şayandır. Bunun gibi hana gelen hayvanların nallanması için nal ve çivi tahsis edilmekte ve bunlar için vakıf gelirinden gerektiği nispette deri, sahtiyan, çivi ve nal satın alınması şart kılınmaktadır…Handa, hastalanan hayvanlara bakmak için orada daimî bir baytar (veteriner) mevcuttur.” (Prof. Dr. Osman Turan, Selçuklu Tarihi Araştırmaları, s. 380-382.) Buna göre günümüzde karayolları üzerinde bulunan dinlenme tesislerinin (ticari konaklama merkezleri) kervansaraylarla benzer ve farklı yönleri nelerdir? Belirtiniz.
MEB’in resmi çözümünü göster
1. 1.1. Benzer Yönleri: I. Her iki yapı da yoldan geçenlere konaklama ve dinlenme hizmeti sunar. II. Hem kervansaraylar hem de günümüz dinlenme tesisleri işlek yollar üzerinde faaliyet gösterir. Farklı Yönleri I. Kervansaraylar vakıf sistemi içinde işletildiğinden hizmetler ücretsizken dinlenme tesisleri özel kişi veya şirketler tarafından işletildiği için ücretlidir. II. Kervansaraylarda yolcuların ve yük hayvanlarının tüm ihtiyaçları karşılanırken dinlenme tesislerinde yolcular ile motorlu taşıtlar için belirli hizmetler sunulur. III. Kervansaraylar menzil adı verilen belirli aralıklarla kurulurken dinlenme tesislerinin yer seçimi yapılırken mesafe ölçütü zorunlu bir kriter olarak dikkate alınmaz. TAM PUAN (3+3+3+3+3=15 PUAN) Öğrencinin cevabında kervansaraylar ile günümüz dinlenme tesisleri arasındaki benzer ve farklı yönleri yukarıdaki şekilde ifade etmesi durumunda; birincide 3 puan, ikincide 6 puan, üçüncüde 9 puan, dördüncüde 12 puan, beşincide ise 15 tam puan verilecektir. KISMİ PUAN (3+3+3+3=12 PUAN) Öğrencinin cevabında kervansaraylar ile günümüz dinlenme tesisleri arasındaki benzer ve farklı yönlere ilişkin ifadelerden yalnızca birine yer vermesi durumunda 3 puan, ikisine yer vermesi durumunda 6 puan, üçüne yer vermesi durumunda 9 puan, dördüne yer vermesi durumunda ise 12 puan verilecektir. SIFIR PUAN Cevapta kervansaraylar ile günümüz dinlenme tesisleri arasındaki benzer ve farklı yönlerin hatalı olarak verilmesi veya herhangi bir cevap verilmemesi durumunda sıfır (0) puan kabul edilecektir.