5. Aşağıdaki metinde tarihsel bilginin üretim sürecine ilişkin bazı aşamalara yer verilmiştir. “Bu çalışmamda özellikle Mezopotamya, Anadolu, Mısır, Yunan ve Roma medeniyetlerinin gelişimleri, hukuk, bilim, sanat ve inanç konuları üzerinde durdum. İlk Çağ'da bu medeniyetleri incelememin ve araştırmamın en önemli sebebi bugüne kadar yapılan çalışmaların Avrupa merkezli yaklaşımların etkisinde kaldığı ve tek taraflı yazıldığını düşünmemden kaynaklanıyordu. Eserimi yazarken Antik Dönem tarihçilerinin eserlerinin yanı sıra kazı çalışmaları sonrası ortaya çıkan bulgular ile modern tarih araştırmalarından geniş ölçüde faydalandım. Bu bağlamda başvurduğum ana kaynaklar arasında Herodot’un "Tarih" adlı eseri, Hammurabi Kanunları, Yunan şehir devletlerine ve Roma İmparatorluğu’na ait belgeler yer almaktadır. Ayrıca modern dönem tarihçilerinden Aydın Sayılı, Fuat Sezgin, Ş. Teoman Duralı, Pierre Briant, Jean Bottéro ve Michael Grant’in araştırmaları da önemli bir yer tutmaktadır. Buna rağmen araştırmam boyunca kaynak eksikliği ve mevcut çalışmaların çoğunlukla Batı dillerinde yazılmış olması yanında taraflı anlatımları gibi zorluklarla karşılaştım. Bu nedenle mit ve efsanelerdeki fantastik unsurları ayıkladıktan sonra döneme ait kalıntılarla yazılı belgeleri bir araya getirip karşılaştırmalı ele aldım. Bu döneme dair mümkün olan en nesnel ve kapsamlı analizi sunmaya gayret ettim. Araştırmamın sonucunda, İlk Çağ'ın günümüz medeniyetlerinin üzerinde hukuk, bilim, sanat ve inanç unsurları bakımından kalıcı etkiler bırakan bir dönem olduğu sonucuna ulaştım. Ayrıca Anadolu, Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarının da Yunan ve Roma medeniyetleri kadar günümüzün hukuk, bilim, sanat ve inanç alanları üzerinde etkili olduğunu tespit ettim. 5.1. Metinde, tarihsel bilginin üretim sürecine ilişkin hangi aşamalara yer verilmiştir? Bu aşamaları belirterek, her biri için metinden kanıt gösterilebilecek en az bir cümle yazınız. 5.2. Birinci elden ve ikinci elden kaynak nedir? Araştırmacının, metinde birinci elden ve ikinci elden kaynak kullandığını gösteren, kanıt niteliğinde birer cümle yazınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
5. 5.1. Metinde bahsi geçen aşamalar ve kanıt olabilecek ifadeler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tarihsel Bilginin Üretim Kanıt Cümlesi Sürecini Oluşturan Aşamalar “Eserimi yazarken Antik Dönem tarihçilerinin eserlerinin yanı sıra kazı çalışmaları sonrası ortaya çıkan bulgular ile modern tarih araştırmalarından geniş ölçüde faydalandım.” Konu veya sorun belirleme “Bu bağlamda başvurduğum ana kaynaklar arasında Herodot’un "Tarih" adlı eseri, Hammurabi Kanunları, Yunan şehir devletlerine ve Roma İmparatorluğu’na ait belgeler yer almaktadır.” Eserimi yazarken Antik Dönem tarihçilerinin eserlerinin yanı sıra kazı çalışmaları sonrası ortaya çıkan bulgular ile modern tarih araştırmalarından geniş ölçüde fay- Kaynak araştırması yapma dalandım. Bu bağlamda başvurduğum ana kaynaklar arasında Herodot’un "Tarih" adlı eseri, Hammurabi Kanunları, Yunan şehir devletlerine ve Roma İmparatorluğu’na ait belgeler yer almaktadır. “Buna rağmen araştırmam boyunca kaynak eksikliği ve mevcut çalışmaların çoğunlukla Batı dillerinde yazılmış olması yanında taraflı anlatımları gibi zorluklarla karşılaştım.” Kaynakları eleştirel süzgeçten “Bu nedenle mit ve efsanelerdeki fantastik unsurları ayıkladıktan sonra dögeçirme neme ait kalıntılarla yazılı belgeleri bir araya getirip karşılaştırmalı ele aldım. Bu döneme dair mümkün olan en nesnel ve kapsamlı analizi sunmaya gayret ettim. “Araştırmamın sonucunda, İlk Çağ'ın günümüz medeniyetlerinin üzerinde hukuk, bilim, sanat ve inanç unsurları bakımından kalıcı etkiler bırakan bir dönem olduğu sonucuna ulaştım.” Kanıta dayalı ürün oluşturma “Ayrıca Anadolu, Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarının da Yunan ve Roma medeniyetleri kadar günümüzün hukuk, bilim, sanat ve inanç alanları üzerinde etkili olduğunu tespit ettim.” TAM PUAN (2+2)+(2+2)+(2+2) )+(2+2)=16 PUAN Öğrenci cevabında (yukarıdaki gibi) tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları “konu veya sorun belirleme - kaynak araştırması yapma - kaynakları inceleme, sorgulama, yorumlama - kanıta dayalı ürün oluşturma” şeklinde belirtmesi durumunda her biri için 2 puan, toplamda ise 8 puan kabul edilecektir (2+2+2+2). Tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamalardan her biri için metinden en az bir cümle örnek vermesi durumunda her biri 2 puan, toplamda ise 8 puan kabul edilecektir (2+2+2+2). Bu durumda her bir aşama ve bu aşamayla ilgili metinden verilecek örnek için toplam 4 puan (2+2) alınabilecektir. Genel Toplam: 8 puan (Aşama) + 8 puan (Örnek cümle) = 16 puan NOT: Öğrencinin tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları sırasıyla vermemesi durumunda herhangi bir puan kesintisi yapılmayacaktır. NOT: Öğrencinin cevabında metinde kanıt olarak kullanılabilecek bir cümle vermesi yeterlidir. Cevapta cümlenin tamamının değil de yalnızca ilgili kısmının verilmesi de doğru kabul edilecektir. Bu durumda herhangi bir puan kesintisi yapılmayacaktır. (Cümlelerin ilgili bölümleri yukarıdaki tabloda altı çizili olarak gösterilmiştir.) KISMİ PUAN: 2 (Her bir aşama) + 2 (Örnek cümle) = 4 PUAN Öğrencinin cevabında tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları “konu veya sorun belirleme - kaynak araştırması yapma - kaynakları inceleme, sorgulama, yorumlama - kanıta dayalı ürün oluşturma” şeklinde belirtmesi durumunda her biri için 2 puan; bu dört aşamanın her biri her biriyle ilgili olarak metinden en az birer cümle örnek vermesi durumunda, her aşama için 2 puan kabul edilecektir. Böylece her bir aşama ve örnek için toplam 4 puan (2+2) alınabilecektir. SIFIR PUAN Cevapta tarihsel bilginin üretim sürecine ait aşamalara ve bu aşamalarla ilgili metinden örneklere yer verilmemesi ya da öğrencinin hiç cevap vermemesi durumunda, cevap 0 (sıfır) puan olarak değerlendirilecektir. 5.2. Tanım Metinden Örnek Cümle "Bu bağlamda başvurduğum kaynaklar arasında Herodot’un 'Tarih' adlı eseri, Hammurabi Kanunları, Yunan şehir devletlerine ve Roma İmparatorluğu’na Olayların yaşandığı dönemde ya da ait belgeler yer almakta..." veya "Bu Birinci Elden Kaynak bu dönemden hemen sonra