1. KAYNAK A KAYNAK B Bak, ben Murşili, (...) senin huzurunda Çin milleti tatlı sözü, yumuşak ipeğiyle itirafta bulunuyorum: Gerçekten Hatti aldatıp uzak milleti kendine yaklaştırır. ülkesinde bir veba var. Babamın günle- Yaklaştırıp konduktan sonra kötü şeylerinde ve kardeşimin günlerinde de veba rini o zaman düşünür. Türk milleti, Çin’in vardı ve ben, Murşili, şöyle düşündüm: tatlı sözüne, yumuşak ipeğine kanıp çok Babamın ve kardeşimin günlerinde olan öldün, çok da mahvoldun. Türk milleti, bu veba, belki de tanrıların önünde bir ilini bırakıp Çin’e tâbi oldun, ilini elden günah işlenmiş olmasındandır. Ben de çıkardın. (...) Ben Türk Bilge Kağan’ım. soruşturdum ve şu ortaya çıktı: Babam, Türk milleti için gece uyumadım, gündüz Fırat kıyısındaki Mısır topraklarına yüoturmadım. Türk devletini, töresini kurrüdüğünde, Hatti ülkesine esirler getirdi dum. Bu sözleri taşa yazdım ki, işitsin, ve o esirler vebayı getirdi. Ey Fırtına bilsin, unutmasın! Tanrısı, efendim! Bu günah babamın (Bilge Kağan Kitabesi/Orhun Kitabeleri) günahıdır ve ben de onun oğlu olarak o günaha ortak oldum ama bak, ben günahı itiraf ediyorum efendim. Hatti ülkesinin çektiği acılara artık son ver. (Hitit Kralı II. Murşili'nin Veba Metinleri) Kaynak A ve B'ye göre, Hitit kralı II. Murşili ve Göktürk hükümdarı Bilge Kağan’ın kendi dönemlerinde tarihe kayıt düşmelerinin amaçları nelerdir?
MEB’in resmi çözümünü göster
1. II. Murşili veba salgınının nedenini araştırıp babasının günahına ortak olduğunu kabul eder, tanrılara itiraf ve tövbe ederek ülkesinin acılarının sona ermesini diler. Bilge Kağan, Türklerin Çin’in sözlerine kanarak zarar gördüğünü vurgulayarak bu hatanın tekrarlanmamasını ister. Bağımsızlığın önemini belirtir ve devletin güçlenmesi için kendi çabalarını anlatır. TAM PUAN (3+3+3+3+3=15 PUAN) Hitit Kralı II. Murşili’nin amaçlarını; I. itirafta bulunmak ve sorumluluğu üstlenmek, II. Tanrıya hesap vermek, (Tanrıya yalvarış ve yakarış); Göktürk hükümdarı Bilge Kağan'ın amaçlarını; III. Türk milletini geçmişte yaptıkları hatalara karşı uyarmak (gelecek nesilleri uyarmak ya da tarihten ders çıkarmak), IV. bağımsızlık ya da birlik ve beraberlik ruhunu gelecek kuşaklara aktarmak, V. kendi liderliğini ve başarılarını meşrulaştırmak şeklinde açıklaması durumunda her biri 3 puan, toplamda 15 puan üzerinden değerlendirilecektir. KISMİ PUAN (3+3+3+3) Öğrencinin soruyu; Hitit Kralı II. Murşili’nin amaçlarını, I. itirafta bulunmak ve sorumluluğu üstlenmek, II. Tanrıya hesap vermek (Tanrıya yalvarış ve yakarış); Göktürk hükümdarı Bilge Kağan'ın amaçlarını, III. Türk milletini geçmişte yaptıkları hatalara karşı uyarmak (gelecek nesilleri uyarmak ya da tarihten ders çıkarmak), IV. birlik ve beraberlik ya da bağımsızlık ruhunu gelecek kuşaklara aktarmak, V. kendi liderliğini ve başarılarını meşrulaştırmak şeklinde cevaplaması beklenir. Bu cevaplardan yalnızca birine yer verilmesi durumunda 3, ikisine yer verilmesi durumunda 6, üçüne yer verilmesi durumunda 9, dördüne yer verilmesi durumunda ise 12 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Öğrencinin verdiği cevapların II. Murşili ve Bilge Kağan’ın tarihî metinlerini oluşturmadaki amaçlarını içermemesi veya tarihsel bağlamın dışında olması veya öğrencinin herhangi bir cevap vermemesi durumunda sıfır (0) puan kabul edilecektir.