2. Aşağıdaki soruları Kaynak A ve Kaynak B’ye göre cevaplayınız. KAYNAK A Malazgirt Savaşı’nın başlamasıyla Doğu Roma kuvvetleri her zamanki taktikleri gereği geri çekilen Türkleri takip etti. Hamidullah, muharebeyi üç safhaya ayırır. İlk safhada (sayılarının azlığını etkili bir şekilde gizleyen) hilal formasyonundaki Müslümanlar yoğun bir kare şeklindeki Hıristiyanları karşıladı. İkinci safhada Müslümanlar sahte, ama ustaca icra edilmiş bir ricat (geri çekilme) gerçekleştirdiler, bunun üzerine Hıristiyanlar güçlü konumlarını terk edip ileri atılarak kademeli bir şekilde hilalin kollarını genişleten Türkler tarafından çembere alındılar. Üçüncü ve nihai safhada, önceden gizlenmiş konumdaki Müslüman süvariler, küçük birlikler halinde saldırarak Hıristiyan ordusunu küçük ceplere ayırdılar. Müslüman tarafında, Türkmen kafilelerinin Malazgirt sonrasında Doğu Roma Anadolu'suna sızmaları ki bunlar bazen doğrudan Selçukluların icazetiyle daha çok da bölük pörçük ve denetimsiz gerçekleşmiştir ve XII. yüzyıl başlarında küçük bağımsız Türkmen beyliklerinin doğmasıyla sonuçlanmıştır; yerleşim, Türkleştirme ve İslamlaştırmanın ilk safhasıdır. KAYNAK B Amerikalı tarihçi Speros Vryonis, 17 Eylül 1176 tarihinde meydana gelen Miryokefalon Savaşı’nın sonuçlarını yorumlarken “Savaş, Malazgirt (1071)’ten sonra Anadolu topraklarına girmek konusunda bir dönüm noktası idi ancak Doğu Roma’nın Küçük Asya’yı (Anadolu) yeniden Hristiyanlığa kazandırma planlarının sonu olmuştur. 1176 olayı yalnız imparatorun değil, daha önemlisi, İmparatorluğun Anadolu’daki yerleşik Grek halkı üzerinde büyük moral çöküntüsü yarattı. Malazgirt’ten yüzlerce kilometre batıda cereyan eden bu olay Küçük Asya’daki Türk gücünün açık bir göstergesi olmuştur.” ifadelerini kullanmıştır. 2.1. Buna göre Selçuklu ordusunun Malazgirt Savaşı’ndaki zaferinde etkili olan stratejiler nelerdir? Yazınız. 2.2. Buna göre Miryokefalon Savaşı'nın Türkiye tarihi üzerindeki etkileri nelerdir? Yazınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
2. 2.1. Selçuklu ordusunun Malazgirt Savaşı’ndaki zaferinde etkili olan stratejiler şunlardır: • Süvari (atlı) birliklerinin hızlı ve çevik hareket etmesi, • Sahte ricat manevrasına dayanan Turan (hilal) taktiğiyle Doğu Roma (Bizans) ordusunun çembere alınması, • Pusuya düşürülen düşman ordusunun savaş düzeninin bozulması. TAM PUAN (4+3+3=10 PUAN) Öğrenci cevabında (Malazgirt Savaşı'nın Selçuklular tarafından kazanılmasında ertkili olan nedenleri) (yukarıdaki gibi); I. Selçuklu süvarilerinin hızlı hareket etmesi, II. Selçuklu ordusunun savaşın koşullarına en uygun taktiği seçmesi (sahte ricat/Turan taktiği), III. Doğu Roma ordusunun Selçuklu askerlerinin tuzağına düşerek ordu düzenini bozması şeklinde değerlendirmesi durumunda birincide 4 puan, ikincide 7 puan, üçüncüde ise 10 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN (4+3=7 PUAN) Öğrenci cevabında (Malazgirt Savaşı'nın Selçuklular tarafından kazanılmasında ertkili olan nedenleri); I. Selçuklu süvarilerinin hızlı hareket etmesi, II. Selçuklu ordusunun savaşın koşullarına en uygun taktiği seçmesi (sahte ricat/Turan taktiği), III. Doğu Roma ordusunun Selçuklu askerlerinin tuzağına düşerek ordu düzenini bozması şeklinde değerlendirmesi beklenmektedir. Öğrencinin bu cevaplardan yalnızca birine yer vermesi durumunda 4 puan, ikisine yer vermesi durumunda ise 7 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Öğrencinin, Türklerin Malazgirt Savaşı’nı kazanmasında etkili olan nedenlere ilişkin bağlam dışı açıklamalar yapması ya da herhangi bir cevap vermemesi durumunda sıfır (0) puan olarak değerlendirilecektir. 2.2. Malazgirt Zaferi ile birlikte Anadolu’nun kapıları Türklere açılmış, bölgede ilk Türk siyasi teşkilatlanmaları ortaya çıkmış ve İslamiyet’in yayılışı hız kazanmıştır. Türklerin Miryokefalon Savaşı’nda kazandığı zaferle ise Doğu Roma İmparatorluğu’nun 105 yıldır sürdürdüğü Anadolu’yu Türklerden geri alma umutları tamamen sona ermiş; Doğu Roma, Anadolu’nun artık bir Türk yurdu olduğunu kabul etmek zorunda kalmıştır. TAM PUAN (5+5=10 PUAN) Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi) Miryokefalon Savaşı’nın Türkiye tarihine etkisini; I. "Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir." II. "Doğu Roma İmparatorluğunun Türkleri Anadolu’da atma ümitleri sona ermiştir." şeklinde açıklaması durumunda birincide 5 puan, ikincide ise 10 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN (5 PUAN) Öğrencinin cevabında Miryokefalon Savaşı’nın Türkiye tarihine etkisini; I. "Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir." II. "Doğu Roma İmparatorluğunun Türkleri Anadolu’da atma ümitleri sona ermiştir." şeklinde açıklaması beklenmektedir. Öğrencinin bu cevaplardan yalnızca birine yer vermesi durumunda 5 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Öğrencinin Miryokefalon Savaşı’nın Türkiye tarihine etkisini bağlamının dışında açıklaması veya herhangi bir cevap vermemesi durumunda sıfır (0) puan verilecektir.