1. Aşağıda Griffith’in Streptococcus pneumoniae bakterileri ile yaptığı deneyin özeti verilmiştir. Birinci aşama: Bir fareye hastalık yapmayan zararsız bakterileri enjekte etmiş ve enjeksiyon sonucunda fare yaşamaya devam etmiştir. İkinci aşama: Bir fareye hastalık yapan zararlı bakterileri enjekte etmiş ve enjeksiyon sonucunda fare ölmüştür. Üçüncü aşama: Hastalık yapan zararlı bakterileri ısıtarak öldürmüş ve daha sonra bir fareye enjekte etmiş. Enjeksiyon sonucunda fare yaşamaya devam etmiştir. Dördüncü aşama: Hastalık yapan zararlı bakterileri ısıtarak öldürdükten sonra canlı hastalık yapmayan zararsız bakterilerle birlikte karıştırarak farelere enjekte etmiş ve enjeksiyon sonucu fareler ölmüştür. Griffith deneyinin hangi önemli sonuçları ortaya çıkardığını açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. 1. ve 2. aşama: Zararsız bakteri fareyi öldürmez, zararlı bakteri öldürür.
2. 3. aşama: Isıyla öldürülen zararlı bakteri tek başına hastalık yapmaz.
3. 4. aşama: Ölü zararlı bakteriler canlı zararsız bakterilerle karıştırılınca fareler ölür; demek ki zararsız bakteriler zararlı hâle dönüşmüştür.
4. Bu dönüşüm, ölü bakterilerden canlı bakterilere kalıtsal bir maddenin geçtiğini gösterir. Griffith bu olaya "transformasyon (dönüşüm)" adını verdi.
Cevap: Griffith deneyi, ölü zararlı bakterilerden canlı zararsız bakterilere bir "dönüştürücü madde" geçtiğini ve bu maddenin bakterinin kalıtsal özelliğini değiştirip yeni kuşaklara aktarılabildiğini göstermiştir (transformasyon). Bu madde ısıya dayanıklıdır; daha sonra Avery bu maddenin DNA olduğunu kanıtlamıştır.
Dikkat: Griffith maddenin DNA olduğunu bulmadı; bunu Avery ve arkadaşları kanıtladı, karıştırma.