3. Aşağıda Manas Destanı’ndan bir parça verilmiştir. Cakıp, büyük bir düğün yapıp çocuklarına ad vermeye karar verdi. Akbalta “Bu çocuğun adının Manas olduğunu ancak biz bilelim. Kalmuk, Çin ve Moğollar bilmesinler. İsim düğününde bu çocuğun adının "Devcinli" olduğunu ilan edelim.” dedi. Bu ad değişikliğinin sebebi, Çinli Esen Han’ın kâhinlerinin Kırgızlarda Manas adlı bir çocuğun doğuşunu ve bunun Çin ve Kalmuk halkları için büyük bir bela olacağını haber vermeleriydi. Esen Han bu çocuğu aratıyordu. Kırgız beyi Akbalta “Bu oğlan Kalmuk, Çin ve Moğollardan Kırgızların öcünü alacak, yaşı on iki olduğunda Kaplan Manas adı meşhur olacak, şimdilik onun Manas olduğunu düşmanlar bilmesinler.” dedi. Böylece bütün Kırgızlar Manas adını ağızlarına almamaya söz verip ant içtiler. Bu parçada toplum hayatını yansıtan sosyal, siyasi ve tarihî ögelerden birini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Sosyal öge: Çocuğa ad vermek için büyük bir düğün (ad koyma töreni) yapılması ve ant içme geleneği.
2. Siyasi öge: Kırgızlarla Çin, Kalmuk ve Moğollar arasındaki düşmanlık; Esen Han'ın tehlike gördüğü çocuğu aratması.
3. Tarihî öge: Kırgızların komşu kavimlerle yaşadığı mücadeleler ve öç alma düşüncesi.
Cevap: Örnek: Parçada Kırgızların çocuğa ad vermek için büyük bir düğün (isim töreni) yapması, toplumun ad koyma geleneğini yansıtan sosyal bir ögedir. (Ya da: Kırgızlarla Çin, Kalmuk ve Moğollar arasındaki düşmanlık siyasi-tarihî bir ögedir; bütün Kırgızların ant içmesi de sosyal bir ögedir.) Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Soruda yalnızca bir öge istenmiş; seçtiğin ögenin sosyal mi, siyasi mi, tarihî mi olduğunu belirtip parçaya dayandır.