3. XIII. yüzyıl sonlarında konargöçer bir Türkmen boyu olarak tarih sahnesine çıkan Osmanlılar, erken dönemlerden itibaren şehre ve şehirleşmeye önem vermiştir. Osmanlı Devleti’nde erken dönemlerden itibaren mevcut şehirler geliştirilmiştir. Osmanlıların erken dönemde yerleşim alanlarını kale ve çevresine yaydığı, kalenin savunmasına ihtiyaç duyulmayacak şekilde açık şehir konumuna dönüştürdüğü söylenebilir. Yine bu dönemlerde şehirlerin büyümesinde iskân politikası etkili olmuş, imar edilen şehirlere farklı bölgelerden Türkmen aşiretleri getirilerek yerleştirilmiştir. Bu durum şehirlerin nüfus yapısını da değiştirmiştir.
Kasaba ve köyler şehre dönüştürülürken veya yeni bir şehir kurulurken padişah, padişah çocukları ve eşleri ile devlet adamları adına vakıflar kurulur; vakıf için ihtiyaç duyulan dinî, sosyal ve ticari hizmet binaları inşa edilirdi. Bu yöntem birçok kasaba ve köyün değişim, dönüşüm ve kuruluşunda kullanılmıştır.
Anadolu ve Balkanlardaki bazı şehir merkezleri tarihî, kültürel ve coğrafi bakımdan farklılıklar göstermesine rağmen genellikle imaret, bedesten, kervansaray, pazar yeri, ulu cami gibi toplumsal, ticari ve dinî tesisler etrafında şekillenmiştir. İmaret, bedesten ve kervansaray gibi tesisler daha ziyade ticari ve ekonomik bakımdan gelişmiş, ana yol üzerindeki şehirlerde kurulmuştur. Osmanlı şehirleri genelde iki ana kısımdan meydana gelmiştir. Bunlardan biri şehrin ticari faaliyetlerinin gerçekleştirildiği alanlar, diğeri ise şehir halkının genelde ibadethaneler etrafında gelişen ikamet yerleri olan mahallelerdir.
Bu bilgilerden hareketle şehirleşme sürecinin Osmanlı Devleti’ndeki sosyal yaşama etkilerini açıklayınız.