2. Fenomenolojik bilim teorisi: Bu görüşe göre insan Hipotezli-tümdengelimci bilim teorisi: Bu görüşe göre bizim bilgimiz, duyu organlarımızla aldığımız duyumlara bağlıdır. Duyumların ötesindeki şeyi bilmiyoruz. Örneğin elektriğin ne olduğunu bilmi yoruz; sadece onun ısı, ses, renk, titreşim gibi iz lenimlerini algılıyoruz. O hâlde bilgi limitimizi aşan şeyler vardır. Bunlar hakkında hipotezler kurar ve oradan çıkarımlar yaparız. İşte, bilim budur. bilinci dış dünyadan bağımsız, kendi başına var olan bir iç dünya veya dıştan alınan duyumların bir birleşimi değildir. İnsan bilinci bazen kendi dışın daki varlıklara yönelir, bazen kendi algı ve düşün celerine yönelir. Her iki şekilde de özlere yönelmiş olur. Eğer insan bilinci bu yönelmelerinde çok dik katli davranır ve soyutlamalar yaparsa gerçek öz lere ulaşmış olacaktır. Bilime farklı açılardan yaklaşan bu iki görüşün argümanlarını temellendirme ve tutarlılık kavramları bağlamında değerlendiriniz.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Temellendirme, bir görüşü gerekçelerle desteklemektir. Tutarlılık ise görüşün kendi içinde çelişki taşımamasıdır.
2. Hipotezli-tümdengelimci teori, bilgimizin duyumlara dayandığını ve duyumların ötesini hipotezlerle açıkladığımızı söyler. Görüşünü elektrik örneğiyle temellendirir. Duyumların ötesini bilemeyiz ama hipotez kurarız demesi de kendi içinde tutarlıdır.
3. Fenomenolojik teori, bilincin nesnelere ya da kendi düşüncelerine yönelerek soyutlama yoluyla özlere ulaşabileceğini savunur. Bu görüş de kendi kabulleriyle çelişmez.
Cevap: Her iki görüş de iddialarını gerekçelerle temellendirmiş ve kendi içinde tutarlı açıklamalar sunmuştur. Birinci görüş bilgiyi duyumlara ve hipotezlerden yapılan çıkarımlara, ikinci görüş ise bilincin özlere yönelmesine dayandırır. Farklı temellerden hareket ettikleri için birbirleriyle uyuşmazlar ama bu, felsefi görüşlerin farklı olabileceğini gösterir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: İki görüşün birbirinden farklı olması onların tutarsız olduğunu göstermez; tutarlılığı her görüşün kendi içinde değerlendir.