4. Sinir sisteminde yer alan beyin görseli numaralanmıştır ve bu numaralı yapılardan birine ait bazı özellikler verilmiştir. I IV II III • Vücudun iç ve dış ortamındaki değişimleri, sinirler ve hormonlar yoluyla algılar. • Vücut sıcaklığını ayarlarken bir termostat gibi davranır. • Kan basıncı, acıkma, iştah, uyku düzeni gibi olayları sinir ve hormonlarla kontrol eder. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız. a. Özellikleri verilen yapının beyinde gösterildiği numarayı yazınız. b. Normal vücut sıcaklığına sahip bir insanda, çevre sıcaklığındaki artışa bağlı olarak gerçekleşecek olayları yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Vücut sıcaklığını termostat gibi ayarlayan; acıkma, iştah, kan basıncı ve uyku düzenini sinir ve hormonlarla kontrol eden yapı hipotalamustur. Hipotalamus ara beyindedir; şekilde beynin ortasında, beyin sapının üst kısmını gösteren IV numaradır (I uç beyin, II beyincik, III omurilik soğanı).
2. Çevre sıcaklığı artınca deri ve kandaki sıcaklık reseptörlerinden gelen bilgiyle hipotalamus soğutma tepkilerini başlatır.
3. Deri yüzeyindeki kan damarları genişler, deriye daha çok kan gelir ve ısı dışarı verilir; ter bezleri daha çok ter salgılar, terin buharlaşması vücudu serinletir.
4. Metabolizma hızı azalır (tiroksin salgısı azalabilir), kaslar gevşer; kişi susuzluk hisseder ve serin ortam arar.
Cevap: a) IV (hipotalamus). b) Deri damarları genişler, terleme artar, metabolizma hızı ve ısı üretimi azalır, susama hissi oluşur; böylece vücut sıcaklığı sabit tutulur.
Dikkat: Sıcakta deri damarları genişler, soğukta daralır; titreme soğuğa karşı verilen tepkidir.