Yazım ve Noktalama

Büyük harf: Özel adlar büyük harfle başlar. Yer adlarında deniz, göl, dağ, nehir, boğaz gibi tür bildiren ikinci kelime de büyük yazılır: Van Gölü, Ağrı Dağı, Çanakkale Boğazı. Unvan ve saygı sözleri büyük harfle başlar: Ayşe Hanım, Ahmet Bey, Doktor Selin. Kurum adlarının her kelimesi büyük yazılır: Türk Dil Kurumu. Ay ve gün adları yalnızca belirli bir tarih bildirince büyük yazılır: 23 Nisan 1920 · ama “haziran ayında”.

de / da bağlacı ayrı, bulunma eki bitişik yazılır: “Ablam da gelecek.” – “Ablam evde.” Bağlaç olan de asla “te, ta” olmaz. ki bağlacı ayrı (Duydum ki…), “-deki, -ki” eki bitişik (masadaki, dünkü, benimki) yazılır; belki, çünkü, sanki bitişiktir. Soru eki mi ayrı yazılır, sonraki ekler ona bitişir: Biliyor musun? Geldiler mi?

Sayılar harfle yazılırken ayrı yazılır: on beş, iki bin yirmi altı. Rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: 3’üncü, 1923’te. Kısaltmalar: Büyük harfli kısaltmalara gelen ekler kısaltmanın okunuşuna göre seçilir ve kesmeyle ayrılır: TDK’ye (te de ke), TBMM’de (te be me me). Ölçü kısaltmaları noktasız yazılır (km, kg, cm); Dr., Prof., vb. gibi kısaltmaların sonuna nokta konur.

Kesme işareti özel adlara gelen çekim eklerini ayırır: İzmir’e, Ali’nin. Yapım eki alan özel adlarda (Bursalı, Türkçe) ve kurum adlarına gelen eklerde kesme kullanılmaz: Türk Dil Kurumuna. Noktalama: soru cümlesinin sonuna soru işareti; “evet, hayır, peki”den sonra ve hitaplardan sonra virgül; açıklamadan önce iki nokta; sayılmayan şeyler ve yarım bırakılan cümleler için üç nokta (elma, armut, kiraz...); aynen aktarılan sözler için tırnak işareti (Annem bana “Erken gel.” dedi.) kullanılır. Ünlem duygu, seslenme ve uyarıyı gösterir.

Yazısında içerik ve yapıyı düzenlerken (T.Y.6.3) konuya ve amaca uygun bir başlık seç; girişte konuyu tanıt, gelişmede açıklama ve örnekler ver, sonuçta düşünceni toparla. Her paragrafta bir ana düşünce olsun; tanıtım yazısı gibi kısa metinlerde de yazım ve noktalamayı kontrol et.