Yazım ve Noktalama

Büyük harf cümle başında ve özel adlarda kullanılır: kişi adları ve soyadları (Elif Yılmaz), hayvanlara verilen özel adlar (Karabaş), ülke, şehir, mahalle ve cadde adları (Türkiye, İzmir, Atatürk Caddesi). Unvanlar ve saygı sözleri de büyük harfle başlar: Ayten Hanım, Ali Bey, Doktor Selin. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük yazılır: 29 Ekim 1923. Tarih bildirmiyorsa küçük yazılır: Okullar eylülde açılır.

Bağlaç olan de / da her zaman ayrı yazılır: “Kardeşim de geldi.” Çıkarınca cümle bozulmuyorsa bağlaçtır. Bulunma eki olan -de / -da / -te / -ta ise bitişik yazılır: evde, okulda, sokakta. Bağlaç olan ki ayrı yazılır: “Bil ki seni çok seviyorum.” Kelimeye “nerede, ne zaman” anlamı katan -ki bitişik yazılır: bahçedeki, yarınki. belki, çünkü, sanki kalıplaşmıştır, bitişik yazılır. Soru eki mi ayrı yazılır ve ünlü uyumuna uyar: Geldin mi? Hazır mısın? Okudun mu?

Sayılar harfle yazılırken ayrı yazılır: on beş, yüz yirmi, iki bin yirmi altı. Rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: 5’inci, 2026’da. Kesme işareti özel adlara gelen ekleri de ayırır: Ankara’da, Elif’in, Türkiye’ye. Ama özel ada yeni anlam katan ekler ayrılmaz: Ankaralı, Türkçe.

Noktalama işaretleri: Nokta cümle sonuna, kısaltmalardan (Dr.) ve sıra sayılarından (5. sınıf) sonra konur. Virgül eş görevli kelimeler arasına (kalem, defter, silgi), hitaplardan sonra (Sevgili Can,) ve “evet, hayır” gibi cevaplardan sonra konur. İki nokta açıklama ve örneklerden önce konur (Şunları aldım: elma, armut.). Soru işareti soru cümlesinin, ünlem işareti sevinç, korku, şaşkınlık bildiren ya da seslenme ve uyarı içeren cümlelerin sonuna konur (Dikkat! Eyvah, süt taştı!).

Kendi yazını yazarken (T.Y.5.3) konuya uygun bir başlık koy; yazını giriş, gelişme, sonuç bölümleriyle kur. Her paragrafta bir düşünceyi anlat. Bitirince yazım ve noktalamayı mutlaka kontrol et.