4. İslam felsefesinin kurucu isimlerinden biri olan Fârâbî, felsefi düşüncesinin temellerini Eski Yunan filozofu Aristo'nun eserlerine dayandırmıştır. Aristo’nun mantık sistemini derinlemesine inceleyen ve bunu İslam düşünce dünyasına uyarlayan Fârâbî, bu alandaki katkıları nedeniyle “ikinci öğretmen” (Muallim-i Sânî) ünvanıyla anılmıştır. Varlık felsefesi, akıl teorisi ve siyaset felsefesi alanlarında Aristo’nun görüşlerini esas alan Fârâbî, bu düşünceleri yorumlayarak İslamî dünya görüşüyle uyumlu hâle getirmiştir. Benzer şekilde, Orta Çağ Hristiyan düşünürlerinden Thomas Aquinas da İslam filozoflarından İbn Sînâ’nın eserlerinden büyük ölçüde etkilenmiştir. Özellikle metafizik, ruh anlayışı ve Tanrı’nın varlığına dair aklî deliller konularında Aquinas, İbn Sînâ’nın geliştirdiği felsefi sistemden yararlanmıştır. Ayrıca Aquinas, İbn Sînâ’nın Aristotelesçi felsefeyi İslamî düşünceyle sentezleme çabasını örnek alarak, Hristiyan teolojisi ile Aristo felsefesini uzlaştırma yoluna gitmiştir. 4.1. Buna göre Orta Çağ'da Doğu ve Batı uygarlıklarının gelişiminde etkili olan temel unsur nedir? Örnek vererek açıklayınız. 4.2. Buna göre, Fârâbî ve Thomas Aquinas'ın felsefi çalışmalarında hangi ortak eğilimler görülmektedir? Örnek vererek açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
4. 4.1. TAM PUAN (5+5=10 PUAN) "Kültürlerarası bilgi aktarımı" Orta Çağ'da Doğu ve Batı uygarlıklarının gelişimindeki temel unsurdur. Doğu uygarlığının temsilcilerinden Fârâbî'nin Aristotelesçi mantığı İslam düşüncesine adapte etmesi ve Batı uygarlığının temsilcilerinden Aquinas'ın İbn Sînâ'nın sentezini Hristiyan teolojisine uygulaması, farklı medeniyetlerin birbirinin birikimini özümseyip dönüştürerek ilerlediğini gösterir. Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi) Orta Çağ'da Doğu ve Batı uygarlıklarının gelişimini farklı kültürler arasındaki bilgi aktarımına dayandırması (5 puan) ve bunu bir örnekle açıklaması (5 puan) durumunda 10 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN (5 PUAN) Öğrencinin cevabında Orta Çağ'da Doğu ve Batı uygarlıklarının gelişimini farklı kültürler arasındaki bilgi aktarımına dayandırması ancak örnek vermemesi durumunda 5 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Cevapta, Orta Çağ'da Doğu ve Batı uygarlıklarının gelişiminin farklı kültürler arasındaki bilgi aktarımına dayandırılmaması hâlinde veya yalnızca örnek verip uygarlığın gelişiminde etkili olan temel unsurun belirtilmemesi durumunda veya herhangi bir cevap verilmemesi durumunda sıfır (0) puan verilecektir. 4.2. TAM PUAN (5+5=10 PUAN) Fârâbî ve Thomas Aquinas’ın felsefi çalışmalarında görülen ortak eğilim, önceki uygarlıklara ait düşünce sistemlerini kendi inanç dünyalarına uyarlamalarıdır. Fârâbî, Aristo'nun mantık ve varlık anlayışını İslam düşüncesine uygun hâle getirmiştir. Benzer şekilde, Thomas Aquinas da İbn Sînâ’dan etkilenerek Aristo felsefesini Hristiyanlıkla uzlaştırmaya çalışmıştır. Öğrencinin cevabında (yukarıdaki gibi) Fârâbî ve Thomas Aquinas’ın çalışmalarında görülen ortak eğilimi kendilerinden önceki düşünce sistemlerinin -bilim insanlarının görüşlerininincelenerek kendi inanç ya da düşünce dünyalarına uyarlamaları şeklinde belirtmesi (5 puan) ve bunu bir örnekle açıklaması (5 puan) durumunda 10 tam puan kabul edilecektir. KISMİ PUAN (5 PUAN) Öğrencinin cevabında Fârâbî ve Thomas Aquinas’ın çalışmalarında görülen ortak eğilimi kendilerinden önceki düşünce sistemlerinin -bilim insanlarının görüşlerininincelenerek kendi inanç ya da düşünce dünyalarına uyarlamaları şeklinde belirtmesi ancak örnek vermemesi durumunda 5 puan kabul edilecektir. SIFIR PUAN Cevapta, Fârâbî ve Thomas Aquinas'ın hangi konular üzerinde çalıştıkları, kimlerden etkilendikleri bağlantısız bir şekilde sıralanmışsa veya örnek verilse bile ortak yönlerine değinilmemişse veya herhangi bir cevap verilmemişse sıfır (0) puan verilecektir.