6. Aşağıda bütüncül afet yönetiminin aşamalarını gösteren bir şekil ve 15 Mart 2023'te Şanlıurfa’da meydana gelen sel ve taşkın olayı ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Şanlıurfa’da meydana gelen ve 16 kişinin hayatını kaybettiği sel ve taşkın afetinin oluşumunda doğal ve beşerî birçok faktör etkili olmuştur. Doğal faktörler kapsamında sahanın genel olarak eğimli topoğrafyası, cılız bitki örtüsünün yayılış göstermesi, toprağın suya doymuş ve sahanın sel ve taşkına duyarlı hâle gelmiş olması değerlendirilebilir. Beşerî faktörler kapsamında ise arazi örtüsü ve kullanımında yaşanan değişiklikler, Haliliye, Karaköprü ve Eyyübiye gibi ilçe merkezlerinde yoğun kentleşmeye bağlı olarak geçirimsiz yüzeylerin varlığı, Karaköprü-Sırrın, Cavsak ve Karakoyun dere yataklarının bazı bölümlerinin daraltılması, taşkın yatağının yerleşime açılması, derelerin bazı bölümlerinde betonarmeden geçirimsiz yatakların oluşturulması ile köprü menfezlerinin dar ve alçak inşa edilmesi yer almaktadır. Doğal ve beşerî bu faktörlerin sonucunda gelişen sel, can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Yukarıdaki bilgiler göz önüne alınırsa gelecekte Şanlıurfa'da benzer veya daha büyük bir sel ve taşkın afeti yaşanmaması için bütüncül afet yönetiminin hangi aşamalarında ne gibi önlemler alınmalıdır? Açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
6. TAM PUAN (15 PUAN) Gelecekte yaşanabilecek bir afet olduğundan afet öncesinde yürütülecek risk ve zarar azaltma ile afete hazırlık çalışmaları kapsamında çalışmalar yürütülmesi gerekmektedir. Bölgenin var olan durumu göz önüne alındığında Risk ve zarar azaltma aşaması kapsamında Yerel düzeyde afet planı hazırlanırken bölgenin sel ve taşkın riskinin göz önünde bulundurulmalı ve alanda bulunan dere yatakları ile yatakların yakın çevresine yeni bina ve tesis yapmaktan kaçınılmalı, bu alanlarda yeni yerleşim bölgeleri oluşturulmamalıdır. Şehirleşmenin yoğun olduğu alanlar başta olmak üzere havzadaki yeşil dokunu genişletilerek toprağın su tutma kapasitesi artırılmalı, kent merkezindeki betonarme dokunun ve asfalt gibi geçirimsiz yüzeylerin dokusun daha geçirimli yüzeylere dönüştürülmelidir. Bitki örtüsünün tahrip edilen alanlarda ağaçlandırma çalışmaları yapılmalıdır. Hazırlıklı olma aşaması kapsamında Sel ve taşkına karşı güvenli yerleşim alanları oluşturulmalı, altyapı çalışmaları dere yataklarının durumu iyileştirilerek köprü menfezleri ve dere yatağının alanı aşağı çığıra doğru genişletilebilir, su için derelerin uygun bölümlerine su depolama alanlarının oluşturulması gibi önlem almaya yönelik çalışmalar yürütülebilir. KISMİ PUAN -Risk ve zarar azaltma ile afete hazırlık çalışmaları kapsamından çalışmaların yürütülmesi gerektiğine başlık olarak değinilmesi. (2 PUAN) - Risk ve zarar azaltma aşaması kapsamında yürütülmesi gereken çalışmalarda değinilmesi. (4 PUAN) - Hazırlıklı olma aşaması kapsamında yürütülmesi gereken çalışmalara değinilmesi. (4 PUAN) - Risk ve zarar azaltma ile afete hazırlık çalışmaları kapsamında yürütülmesi gereken çalışmaları ayırmadan afet öncesi yapılması gerekenlere değinilmesi. (3 PUAN) Not: Kısmi puanlama toplamı 10 puandan fazla çıkmakta, olası cevaplar değerlendirildiğinden böyle bir durum çıkmakta, sorudan en fazla 10 puan alınabilecektir. SIFIR PUAN - Bütüncül afet yönetiminin aşamaları ile ilişkilendirilmeden yapılması gereken çalışmalara değinilmesi. - Afet sonrası kriz yönetimi başlığı altında müdahale ve iyileştirme bileşenleriyle ilişki kurularak yapılması gereken çalışmalara değinilmesi.