1. Bir biyoloji öğretmeni, üç üst âlem (domain) sisteminde yer alan canlıların özellikleriyle ilgili aşağıdaki kartları tasarlamıştır. Öğretmen kartları hazırlarken farklı üst âlemlerde yer alan öglena, arke ve bakteriye ait olan bazı özellikleri boş bırakmıştır. Öğrencilerinden numaralandırılmış kartlardan birini seçerek boş bırakılan özellikleri tamamlamalarını istemiştir. 1 2 3 Canlının Özellikleri Canlının Özellikleri Canlının Özellikleri • Hücre Yapısı : • Hücre Yapısı : Ökaryot • Hücre Yapısı : • Belirgin Çekirdek: Yok • Belirgin Çekirdek: • Belirgin Çekirdek: Yok • Zarlı Organeller : Yok • Zarlı Organeller : Var • Zarlı Organeller : • DNA : • DNA : Doğrusal • DNA : Halkasal • Histon proteini : Bazı türlerinde • Histon proteini : Yok • Histon proteini : var Öğretmenin hazırladığı numaralandırılmış kartlardaki boş bırakılan özellikleri tamamlayarak 1, 2 ve 3 numaralı kartların verilen canlılardan hangisine ait olduğunu gerekçeleriyle açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
1. TAM PUAN (12 PUAN) Her üç canlıyı da doğru şekilde tespit eder ve gerekçeleriyle açıklayarak tam puan alır. 1 numaralı kart “bakteriye” aittir. Çünkü zarlı organelleri, belirgin çekirdekleri yoktur. Ayrıca DNA’larında histon proteini bulunmaz. 2 numaralı kart “öglenaya” aittir. Çünkü ökaryot hücre yapısına sahiptir. Belirgin bir çekirdeği ve zarla çevrili organelleri vardır. 3 numaralı kart “arkeye” aittir. Çünkü zarla çevrili organellere ve belirgin bir çekirdeğe sahip değildir. Bazı türlerinde DNA’ları histon proteinine sarılı şekilde kompleks oluşturur. 1 2 3 Bakteri Bakteri Öglena Öglena Arke Arke Canlının Özellikleri Canlının Özellikleri Canlının Özellikleri • Hücre Yapısı : Prokaryot Prokaryot • Hücre Yapısı : Prokaryot Prokaryot • Hücre Yapısı : Ökaryot • Belirgin Çekirdek: Yok • Belirgin Çekirdek: Yok • Belirgin Çekirdek: Var Var • Zarlı Organeller : Yok Yok • Zarlı Organeller : Yok • Zarlı Organeller : Var • DNA : Halkasal • DNA : Halkasal Halkasal • DNA : Doğrusal • Histon proteini : Bazı türlerinde • Histon proteini : Yok • Histon proteini : Var Var var KISMI PUAN Doğru şekilde tespit ettiği her canlı için 1 puan verilir. Doğru olarak tespit edip gerekçesini açıklayabildiği her canlı için 2 puan verilir. Doğru olarak doldurulan her bir özellik için 1 puan verilir. 1 numaralı kart “bakteriye” ait olmalıdır. Çünkü zarlı organelleri, belirgin çekirdekleri ve histon proteinleri yoktur. (2 puan) 2 numaralı kart “öglenaya” ait olmalıdır. Çünkü zarlı organelleri vardır ve ökaryot hücre yapısına sahiptir. (2 puan) 3 numaralı kart “arkeye” ait olmalıdır. Çünkü belirgin çekirdekleri yoktur ancak bazı türlerinde histon proteinleri vardır. (2 puan) 1 2 3 Bakteri Bakteri Öglena Öglena Arke Arke Canlının Özellikleri Canlının Özellikleri Canlının Özellikleri • Hücre Yapısı : Prokaryot Prokaryot • Hücre Yapısı : Prokaryot Prokaryot (1 Puan) • Hücre Yapısı : Ökaryot (1 Puan) • Belirgin Çekirdek: Var Var (1 Puan) • Belirgin Çekirdek: Yok • Belirgin Çekirdek: Yok • Zarlı Organeller : Var • Zarlı Organeller : Yok Yok (1 Puan) • Zarlı Organeller : Yok • DNA : Halkasal • DNA : Doğrusal • DNA : Halkasal Halkasal (1 Puan) • Histon proteini : Var Var (1 Puan) • Histon proteini : Bazı türlerinde • Histon proteini : Yok var SIFIR PUAN Cevap yok veya tamamen yanlış bilgiler içermektedir.