6. Aşağıdaki soruları verilen metne göre yanıtlayınız. Türkistan’da doğal çevre ve iklim, toplumların ekonomik faaliyetlerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu coğrafyada yaşayan Türkler, temel geçim kaynağı olarak hayvancılıkla uğraşmışlardır. Hayvanlarını otlatacak yerler bulmak için mevsimlere göre yer değiştirmek zorunda kalmışlardır. Bu yaşam tarzı, Türklerin sanat anlayışını da etkilemiştir. Başlıca sanat eserleri arasında tahta oymacılığı, halıcılık, kemer tokaları, kılıç ve hançer kabzaları ile at koşum takımları yer almaktadır. SOSYAL BİLGİLER a) Metne göre Türkistan’da yaşayan Türklerin temel yaşam biçimi nasıldı? Kısaca yazınız. b) Metne göre bu yaşam biçimi Türklerin sanat anlayışını nasıl etkilemiştir? Kısaca açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metne göre Türkistan'daki Türklerin temel geçim kaynağı hayvancılıktır.
2. Hayvanlarına otlak bulmak için mevsimlere göre yer değiştirmişlerdir; yani konar-göçer (göçebe) bir yaşam sürmüşlerdir.
3. Sürekli göç eden toplumlar taşınması kolay, küçük ve günlük hayatta kullanılan eşyalar üretir. Bu yüzden sanat eserleri halı, tahta oymacılığı, kemer tokası, kılıç ve hançer kabzası, at koşum takımı gibi taşınabilir ve kullanışlı eşyalar üzerinde gelişmiştir.
Cevap: a) Hayvancılıkla geçinen, mevsimlere göre yer değiştiren göçebe (konar-göçer) bir yaşam biçimi. b) Göçebe yaşam nedeniyle sanatları taşınabilir, kullanışlı eşyalar (halı, kemer tokası, kılıç kabzası, at koşum takımı) üzerinde gelişmiştir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Göçebe toplumlarda büyük ve taşınamayan mimari eserler yerine küçük ve taşınabilir eşyalar öne çıkar.