6. Ali: Uzayda hayat olabileceğine inanıyorum. Artık elimizde birçok gözlemsel veri var: Ötegezegenler, su buzu, yaşama elverişli sıcaklıklar… Eğer teleskoplarımızla bir gezegende yaşam izine dair kanıtlar bulabiliyorsak bu durum bize uzayla ilgili doğru bilgi edinme şansı verir. Çünkü bilgiye duyular ve yaşantılar yoluyla ulaşılabilir. Ezgi: Ama senin “kanıt” dediğin şeyler aslında varsayımlara dayanıyor. Su bulmak yaşamı garanti etmez. Gözlemlerimiz sınırlı olabilir veya araçlarımızla edindiğimiz bilgiler hatalı olabilir. Bir şeyin gözlemlenmesi, onun kesinlikle doğru olduğu anlamına gelmez çünkü duyular yanıltıcıdır. “Uzayda hayat vardır.” demek, elimizde yeterli bilgi olmadan hüküm vermektir. Ali: Dünya’daki yaşam belirli koşullarda oluşmuştur. Bu koşulları başka gezegenlerde de gözlemliyorsak benzer sonuçlara ulaşabiliriz. Mesela “Suyun canlılar için yaşamsal değeri vardır.” iddiası şüphe barındırmaz. Suyun olmadığı yerde yaşamın da olamadığını etrafımızdaki canlılara bakarak doğrulayabiliriz. Şüphe etmek doğaldır ama bunun karşısına bir yöntem koymalısın. Ezgi: Alternatif sunmak zorunda değilim. Sadece şunu söylüyorum: Hiçbir bilgi kesinlik içermez. Biz bu konuda kesinliğe ulaşamayız. Duyularımız ve onları taklit eden araçlarımız yanılabilir. Belki de “Uzayda hayat var.” iddiası yalnızca bizim beklentimize bağlı öne sürülen bir yanılsamadır. Ne biliyoruz ki? Ne kadar bilirsek bilelim, her bilgi varsayım içerir. Ali: Eğer her şeyden şüphe edersek, bilgi diye bir şey mümkün olmaz. Oysa insanlık bilgiyi biriktirerek ilerledi. Ay’a gittik, Mars’a araç gönderdik. Bunlar gözleme dayalı bilgilerin sonucudur. Diyalogdan hareketle, Ali ve Ezgi'nin bilgi anlayışlarını değerlendirerek aşağıda verilen sorulara verebilecekleri olası cevapları tabloya yazınız. SORU ALİ EZGİ 1. Doğru bilgi olanaklı mıdır? (2x2=4 Puan) 2. Bilgiye ulaşmada hangi kaynaklar esas alınır? (2x4=8 Puan) 3. Doğruluğun ölçütü nedir? (2x4=8 Puan)
MEB’in resmi çözümünü göster
6. Doğru Cevap: TAM CEVAP: (20 PUAN) Öğrenciye ilk soruya verdikleri cevapların doğru olması durumunda her cevap için 2’şer puan; ikinci ve üçüncü sorulara verdikleri cevapların doğru olması durumunda her cevap için 4’er puan olmak üzere toplam 20 tam puan verilir. SORU ALİ EZGİ 1. Doğru bilgi olanaklı mıdır? Evet olanaklıdır. Hayır olanaklı değildir. (2x2=4 Puan) Hiçbir kaynağa mutlak güven 2. Bilgiye ulaşmada hangi Bilginin kaynağı duyulardır ve duyulamaz. Tüm bilgi kaynaklarına, kaynaklar esas alınır? bilgi dış dünyadan deneyim iddialarına ve bilginin güvenilirliğine (2x4=8 Puan) yoluyla elde edilir. şüpheyle yaklaşılmalıdır. Uygunluktur. Bir ifade Kesin bilgi ve mutlak doğru yoktur. Her 3. Doğruluğun ölçütü nedir? bildirdiği iddianın nesnesi ile önerme şüphelidir ve nihai bir ölçütle (2x4=8 Puan) uyumluysa ve örtüşüyorsa doğrulanamaz. doğrudur. KISMİ CEVAP: (2-18 PUAN) Öğrenciye ilk soruya verdikleri cevapların hatalı veya ilgisiz olması durumunda her yanlış cevap için 2’şer puan; ikinci ve üçüncü sorulara verdikleri cevapların hatalı veya ilgisiz olması durumunda her yanlış cevap için 4’er puan eksik verilir. YANLIŞ CEVAP: (0 PUAN) Verilen cevapların ilgisiz, yanlış ve boş olması durumunda 0 puan verilir.