4. 4.1 ve 4.2’de yer alan soruları cevaplayınız. 4.1. Elektronun yoğun olarak bulunduğu bölge atom orbitalidir. Atom orbitalleri s, p, d ve f olmak üzere 4 çeşittir. Bir atom orbitali yazılırken önce orbitallerin bulunduğu enerji seviyesi daha sonra orbital yazılır. Temel hâldeki atomda elektronların orbitallere yerleşme sırası 1s<2s<2p<3s<3p<4s<3d<4p<5s<4d<5p… şeklindedir. Enerjisi artan orbitalin koordinat sistemindeki hacmi de artar. s orbitalinin farklı enerji seviyelerindeki durumu aşağıdaki görselde verilmiştir. 1s 2s 3s Yalnız s orbitali küresel olup açısal koordinatlara bağlı değildir. p orbitali px, py ve pz orbitallerinden oluşur. Bazı orbitallere ait orbital şekli ve çeşidi ile orbitallerde bulunan elektron sayısı tabloda verilmiştir. 1 2 3 4 3 d 3dyz 2 z 2px 2py 5 6 7 8 3d4 4f3 5s2 2s Buna göre kutucukların numaralarını aşağıda harflerle gösterilen sınıflandırmaların karşısına yazınız. a. Enerjileri eşit olan orbital çiftleri: …………………………………….....…….. b. Enerjileri 3 d z orbitalinden az olan orbitaller:……………………..........…… 2 c. 3. enerji seviyesinde 4 elektron içeren orbital:………………....…….......….. d. 4. enerji seviyesinde 3 elektron içeren orbital:………………....………......... e. Farklı enerji seviyelerinde bulunan aynı orbital çeşidi:………………………. 4.2. Orbital türleri ve bağıl enerjileri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir. • s orbitali, küresel simetriktir. p, d ve f orbitalleri açısal koordinatlara bağlıdır. • s orbitali her enerji seviyesinde bulunurken p, d ve f orbitalleri sırasıyla 2, 3 ve 4. enerji seviyelerinden itibaren dolmaya başlar. • p, d ve f orbitalleri sırasıyla 3, 5 ve 7 eş enerjili orbitalden oluşur. • Her orbital zıt yönlü iki elektron ile dolar. • Çok elektronlu atomlarda atom orbitallerinin bağıl enerji sıralaması 1s<2s<2p<3s<3p<4s<3d<4p<5s<4d<5p… şeklindedir. Enerjisi artan orbitalin koordinat sistemindeki hacmi de artar. Bu bilgilere dayanarak numaralandırılmış bazı önermeler ile ilgili değerlendirmeler yapılacaktır. ÖNERMELER I. A B A, 3s orbitali ise B, 2s orbitali olabilir. II. A B A, 2px orbitali ise B, 3px orbitali olabilir. III. 3p orbitalleri 3px, 3py ve 3pz orbitallerinden oluşur. IV. 4d orbitalleri en fazla 10 elektron ile dolar. V. Herhangi bir atomun temel hâldeki elektron dizilişinde 3f orbitali bulunmaz. VI. Herhangi bir atomun elektron dizilişinde 4d orbitali bulunabilir. VII. Tam dolu 2p orbitali şeklinde gösterilebilir. † † † † † † VIII. 4s orbitali tam olarak dolmadan 3d orbitaline elektron yerleşemez. Önermeleri “Geçerlilik” ve “Geçersizlik” açısından değerlendirip tabloda belirtiniz. Geçerli Önermeler Geçersiz Önermeler
MEB’in resmi çözümünü göster
4.1. TAM PUAN (12 PUAN) A. 1 ve 2, 3 ve 4 B. 1, 2 ve 5 C. 6 D. 7 E. 5 ve 8 KISMI PUAN (4/4/1/1/2 PUAN) A. 1 ve 2, 3 ve 4 (4 puan) B. 1, 2 ve 5 (4 puan) C. 6 (1 puan) D. 7 (1 puan) E. 5 ve 8 (2 puan) SIFIR PUAN Yetersiz, yanlış, belirsiz cevaplar veya sorunun boş bırakılması sıfır puandır. 4.2. TAM PUAN (8 PUAN) Geçerli Önermeler Geçersiz Önermeler I, III, IV, V, VI II, VII, VIII KISMI PUAN (1/1/1/1/1/1/1/1 PUAN) Geçerli Önermeler Geçersiz Önermeler (Her biri 1 puan) (Her biri 1 puan) I, III, IV, V, VI II, VII, VIII SIFIR PUAN Yetersiz, yanlış, belirsiz cevaplar veya sorunun boş bırakılması sıfır puandır.