Türk Dili ve Edebiyatı · 9. Sınıf · 2025-2026 1. Dönem 1. Yazılı · 3. Soru

3. Aşağıdaki tabloda boş bırakılan yerleri doldurunuz. Güzel Sanatların Hangi Sanatlar Kullandığı Malzeme Sınıfına Ait Olduğu Edebiyat Dil Mermer, kil, bronz vb. Tiyatro Ritmik Dekor, kostüm vb. Fonetik/İşitsel Enstrüman, ses vb. Resim Boya, fırça vb. Aşağıdaki metni okuyunuz ve 4, 5, 6. soruları metinden hareketle cevaplayınız. DİL ÜSTÜNE Düşünce ve sanat adamları sözleri ve yazılarıyla dile değer kazandırırlar. Bu işi, dile yenilikler getirmekten çok onu bükmek, olanaklarını çoğaltmak, gücünü artırmak yoluyla yaparlar. Yeni sözcükler getirmezler. Onları zenginleştirirler, anlamlarını ve kullanımlarını, sağlamlaştırır, derinleştirirler onlara alışılmamış bir çeşni verirler ama bunu da dört bir yanı düşünerek ustalıkla yaparlar. Zamanımızın yazarlarına bakınca herkesin harcı olmadığı anlaşılıyor bu işin. Herkes gibi konuşmayı küçümseyerek cüretli işlere girişiyorlar. Ama hünersizlik ve zevksizlik yüzünden yaya kalıyorlar. Ortaya bir sürü zoraki tuhaflıklar; soğuk, anlamsız yapmacıklar çıkarıyorlar, bunlar anlatılmak istenen şeyi yükseltecek yerde alçaltıyor. Yenilik oldu mu bayılıyorlar. İşe yarayıp yaramadığı umurlarında değil. Yeni bir sözcük kullanmak isteğiyle eskisini atıyorlar, çoğu kez de attıkları sözcük yenisinden daha kuvvetli, daha diri duruyor. Dilimizde zengin olanaklar görüyorum; ama onu pek az işlemişiz. Avda ve savaşta kullandığımız kaba dille neler yapılmaz; dilden bol bol sözcük alabiliriz. Konuşma dilinin deyimleri otlar gibi yer değiştirdikçe daha gürbüz, daha bereketli oluyor. Montaigne, Denemeler