6. İTFAİYE İSTASYONLARI İÇİN UYGUNLUK VE YER SEÇİM ANALİZİ İtfaiye istasyonlarının bulunduğu alanın uygunluğunun belirlenmesi ve kurulacak yeni itfaiye istasyonlar için yer seçim analizinin yapılması, coğrafi bilgi sistemlerinin kullanıldığı alanlardan biridir. Bu analizde itfaiye istasyonları için en iyi yer seçiminin yapılması, insan ve teçhizat kaynağını en iyi şekilde kullanarak mümkün olduğu kadar çok sayıda hayatı ve yerleşkeyi koruyacak yerlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Örneğin İstanbul ilindeki itfaiye istasyonları ve aday istasyonlar için bilim insanları bu analizi uygulamıştır. Bu çalışmada çok kriterli karar verme metodolojisi uygulanmış ve karar verme aşamasında erişebilirlikle ilgili olarak ana yollara ve mevcut itfaiye istasyonlarına olan mesafe, trafik yoğunluğu, mevcut itfaiye istasyonlarının erişim süresi; risk ve güvenlikle ilgili olarak deprem bölgeleri, önceki yangınların konumları, akaryakıt istasyonları, sanayi/endüstri tesisleri, dolum tesisleri ve laboratuvarlara olan mesafe; yapılaşma ve demografiyle ilgili olarak ahşap binalara olan mesafe, yapı ve nüfus yoğunluğu gibi bilgiler dikkate alınmıştır. Bu bilgiler, çeşitli CBS yazılım ve modüllerinin kullanıldığı bilgisayarlarla analiz edilerek var olan istasyonlardan olay yerine en kısa sürede ulaşılabilecek konumlar ve ulaşılamayan yerlere kurulabilecek itfaiye istasyonlarının konumları tespit edilmiştir. 6.1. Metinde değinilen coğrafi bilgi sistemlerinin bileşenlerinden dört tanesini yazınız. Bu bileşenlerin metindeki hangi ifadelerle ilişkilendirildiğini belirtiniz. 6.2. Uygunluk ve yer seçimi analizinin yapılabilmesi açısından coğrafi bilgi sistemlerinin bileşenleri arasındaki ilişkinin önemini açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
6. 6.1 TAM PUAN (8 PUAN) Coğrafi bilgi sistemlerinin bileşenleri; kullanıcı, veri, donanım, yazılım ve yöntemdir. Bu bileşenlerden her bir tanesi yazılması durumunda 1'er puan olmak üzere yalnızca bileşenlerin yazılmasına en fazla 4 puan verilir. CBS bileşenleri ile metindeki içeriği doğru olarak ilişkilendiren her bir cevap için 1'er puan olmak üzere en fazla 4 puan verilecek. Bu soru için toplamda en fazla 8 puan verilecektir. Bileşenler ve metin içeriği şu şekilde ilişkilendirilecektir: “Bilim insanları” ifadesi kullanıcı, “Erişebilirlikle ilgili olarak ana yollara ve mevcut itfaiye istasyonlarına olan mesafe, trafik yoğunluğu, mevcut itfaiye istasyonlarının erişim süresi; risk ve güvenlikle ilgili olarak deprem bölgeleri, önceki yangınların konumları, akaryakıt istasyonları, sanayi/endüstri tesisleri, dolum tesisleri ve laboratuvarlara olan mesafe; yapılaşma ve demografiyle ilgili olarak ahşap binalara olan mesafe, yapı ve nüfus yoğunluğu gibi bilgiler” ifadeleri veri, “Çeşitli CBS yazılım ve modüllerinin” ifadesi yazılım, “Bilgisayarlarla” ifadesi ise donanım, “Çok kriterli karar verme metodolojisi” yöntem bileşenleriyle ilgilidir. KISMİ PUAN Metinde doğru olarak değinilen her bir bileşen (kullanıcı, veri, yazılım, donanım, yöntem) için 1 puan verilir. Metinde değinilen bileşenlerle ilişkilendirilmiş her bir doğru ifadeye 1 puan verilir. SIFIR PUAN Bileşenlerin belirlenememesi veya bileşenlerle ilgili ifadelerin yanlış belirlenmesi durumunda verilir. 6.2 TAM PUAN (7 PUAN) Coğrafi bilgi sistemlerinin beş temel bileşeni birbirleriyle bağlantılı olarak çalışmaktadır. İtfaiye istasyonu örneğinde olduğu gibi, Veri (itfaiye istasyonlarıyla ilgili erişebilirlik, risk, güvenlik, yapılaşma ve demografi ile ilgili bilgiler) uygun bilgisayarlar ve yazılımlar tarafından işlenmiş; çok kriterli karar verme yöntemiyle analiz edilmiştir. Nihayetinde, kullanıcı (bilim insanı) bu analizleri yorumlayarak karara (yeni istasyonun en uygun konumunun tespitine) ulaşmıştır. Örnekte de olduğu gibi CBS, bileşenleri birbiriyle bağlantılı olarak çalışmakta olan bir sistemdir. KISMİ PUAN Coğrafi bilgi sistemlerinde bileşenlerin birbiriyle bağlantılı olarak çalıştığına değinilmesi durumunda 3 puan verilir. Coğrafi bilgi sistemlerindeki tüm bileşenlerin işlevlerine değinilmesi durumunda 4 puan verilir. SIFIR PUAN Coğrafi bilgi sistemleri bileşenlerinin birbiriyle olan bağlantısına ve bileşenlerin işlevlerine değinilmemesi ya da yanlış bilgi verilmesi durumunda verilir.