6. Altın Balta masalını okuyunuz ve masaldan hareketle soruları cevaplayınız. ALTIN BALTA Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken çok eski zamanlarda fakir bir adam, karısı ve çocuklarıyla birlikte küçük bir kulübede yaşarmış. Günün birinde bu adam, zengin komşusundan baltasını ödünç istemiş. Komşusu da söylene söylene, binbir nazla baltasını ona vermiş. Baltayı alan fakir adam, odun kesmek için yola çıkmış. Biraz odun kesip, dönmeye hazırlanırken baltanın başı çıkmış. Balta, değirmeni döndüren suyun içine düşüvermiş. Fakir adam; ak sakallı, temiz yüzlü ihtiyar değirmencinin yanına gidip baltasını vermesi için yalvarmış. İhtiyar da değirmeni durdurmuş ve sudan altın başlı bir balta çıkararak: – Baltan bu mu, diye sormuş. Fakir adam: – Hayır, bu değil, diye cevap vermiş. İhtiyar ikinci defa elini suya sokmuş ve bu sefer gümüş başlı bir balta çıkararak: – Baltan bu mu, diye sormuş. Fakir adam yine: – Hayır, bu da değil, demiş. – Değirmenci üçüncü kez elini suya soktuğunda bu defa kara, demir bir balta çıkarmış. O zaman fakir adam: Hah, işte bu benim suya düşürdüğüm baltam, diyerek elini ihtiyara uzatmış. İhtiyar değirmenci onu durdurup: – Evladım, sen çok temiz kalpli ve dürüst bir insanmışsın. Al, bu balta benden sana hediye olsun. Elinde bu balta olduğu sürece korkma, işlerin hep yolunda gider, demiş ve ona altın baltayı vermiş. Adam da baltayı alıp eve gitmiş. Meğer altın baltanın bir bereketi varmış. Adam baltayı kullandıkça zenginleşmiş, evinin bereketi artmış. Bu sırada da karşılaştığı fakir insanlara hep yardım etmiş. Çok geçmeden konu komşu, ondaki değişikliği fark etmiş ve ona bunun sırrını sormuşlar. Adam da olup biteni anlatmış. Bunları duyan zengin komşusu da kara baltasını alıp odun kesmeye gitmiş. Fakir adamın başına gelenler, kendisinin de başına gelsin diye baltasını alıp suya atmış ve değirmencinin yanına varmış. İhtiyar, altın başlı baltayı sudan çıkardığında zengin adam: – İşte, bu benim baltam, bu benim baltam, diyerek baltaya uzanmış. Değirmenci ihtiyar, zengin adama: – Sen dürüst biri değilsin! İşte senin baltan bu, diye hiddetle bağırmış ve demir başlı baltayı sudan çıkararak ona uzatmış. Zengin adam kös kös, evine dönmüş. Fakir adam da dürüstlüğü sayesinde altın baltasıyla ömür boyu bolluk içinde yaşamış. Gökten üç elma düşmüş. Biri anlatanın, biri dinleyenin, biri de dürüst kişilerin başına... a) Masalı film şeridine dönüştürürken kullanacağınız sekiz özet cümle yazınız. b) Aşağıdaki görsellerden hangisi masalı film şeridine dönüştürürken kullanılamaz? Gerekçesini yazınız. 1. 2. 3. 4. 5. c) Masalı film şeridine dönüştürmede kullanılabilecek aşağıdaki cümlelerdeki yazım yanlışlarını bulunuz ve sözcüklerin doğru hâllerini yazınız. Birine uzatılan şevkatli el, o kişinin hayatında büyük bir fark yaratabilir ve ona umut aşılaya bilir. Bu hem yardım edenin hemde yardım alanın kalbinde pozitiv bir etki bırakır. İyi niyet, sadece bir ışık değil, aynı zamanda etrafımızdaki herşeyi güzelleştiren, ilişkileri onaran ve en zor anlarda bile umudu yeşerden sihirli bir dokunuştur.
MEB’in resmi çözümünü göster
6. Doğru cevap: a) Sekiz cümle ile ana olayı kronolojik sırayla anlatan (6 puan), masaldaki önemli dönüm noktalarını vurgulayan (2 puan) ifadeler doğru cevap kabul edilecektir. b) Görsel 2 film şeridinde kullanılamaz (2p). Masalda zengin adamın yalan söyleyerek altın baltayı elde etmek istemesi yüzünden değirmenci kızgın, zengin adam da altın baltayı elde edemediği için mutsuzdur (1p). Görselde ise değirmencinin altın baltayı vermesinden dolayı ikisi de mutlu görünmektedir (2p). Masal ile görselin bu uyumsuzluğunu ifade eden cevaplar doğru cevap olarak kabul edilecektir (1p). c) Yazımı yanlış sözcüklerin doğru yazılmış hâlleri (1X6= 6p): şefkatli (1p), aşılayabilir (1p), pozitif (1p), hem de (1p), her şeyi (1p), yeşerten (1p) Örnek doğru cevap: a) Olay örgüsünü özetleyen cümleler: 1. Zengin komşusundan ödünç aldığı baltayı suya düşüren fakir bir adam, durumu yaşlı bir değirmenciye anlatır. 2. Değirmenci, suya elini daldırarak önce altın, sonra gümüş bir balta çıkarır. 3. Fakir adam dürüstçe bunların kendisine ait olmadığını söyleyerek kendi demir baltasını ister. 4. Adamın dürüstlüğünden etkilenen değirmenci, ona altın baltayı hediye eder ve fakir adam bu sayede zenginleşir. 5. Bu duruma şahit olan zengin komşu, aynı hikâyenin kendi başına gelmesi için baltasını bilerek suya atar. 6. Değirmenci sudan altın bir balta çıkardığında ise hemen onu sahiplenmeye çalışır. 7. Zengin komşunun yalanını fark eden değirmenci, ona sadece kendi demir baltasını geri verir. 8. Böylece fakir adam dürüstlüğü sayesinde zenginleşirken zengin adam açgözlülüğü yüzünden daha iyi şartlarda yaşama fırsatını kaçırır. b) Görsel 2 film şeridinde kullanılamaz. Masalda zengin adamın yalan söyleyerek altın baltayı almak istemesi hem değirmencinin kızgın olmasına hem de zengin adamın amacına ulaşamayıp mutsuz olmasına neden oluyor. Görselde ise bu durumun tam tersi yansıtıldığı için bu görsel masal ile uyumsuzdur. c) şefkatli, aşılayabilir, pozitif, hem de, her şeyi, yeşerten Yanlış cevap: a) Masalın ana fikriyle ilgili yanlış bir çıkarımda bulunan, olayları yanlış aktaran, karakterlerin rollerini yanlış anlatan cevaplar. b) Masal ile görselin uyumsuzluğunu ifade etmeyen cevaplar yanlış cevap olarak kabul edilecektir. c) Cevaba yazım yanlışı olmayan sözcüklerin yazılması, yanlış yazılmış olanların da doğru olmayan hâlleri yanlış cevap olarak kabul edilecektir.