1. Lise 10. sınıf öğrencisi Zeynep biyoloji dersinde; canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyduğunu, ATP molekülünün enerji taşıyıcı bir molekül olduğunu, ATP’nin yapısında adenin bazı, riboz ve üç fosfat grubu bulunduğunu öğrenmiştir. Konu anlatımı sırasında öğretmeninin “Tüm canlı hücrelerin temel enerji kaynağı ATP’dir.” ifadesi Zeynep'in dikkatini çekmiş ve “ATP üretimi engellenen bir hücre, yaşamını sürdürebilir mi? Gerçekten enerji bu kadar hayati mi?” sorularına yanıt aramak amacıyla basit bir deney tasarlayıp gözlem yapmak için onay almıştır. Deney Laboratuvar ortamında uygun koşullarda aynı tür maya hücreleri ile aşağıdaki petri kaplarını hazırlamıştır. • 1. petri kabı (Kontrol Grubu): Glikoz çözeltisi ve sağlıklı maya hücreleri içermektedir. • 2. petri kabı (Deney Grubu): Glikoz çözeltisi, sağlıklı maya hücreleri ve ATP üretimini engelleyen madde içermektedir. • Her iki petri kabı da yeterli süre bekletilmiştir. 2. Petri kabı 1. Petri kabı glikoz çözeltisi, glikoz çözeltisi maya hücreleri ve ve maya hücreleri ATP üretimini engelleyen madde Gözlem ve Bulgular • 1. petri kabındaki hücrelerde çoğalma görülmüştür. • 2. petri kabındaki hücrelerde kısa sürede hareketsizlik meydana gelmiş ve çoğalma gözlenmemiştir. 1. Petri kabı 2. Petri kabı Deney sonucundaki gözlem ve bulgulara dayanarak ATP molekülünün canlılık için yaşamsal önemini açıklayınız.
MEB’in resmi çözümünü göster
1. TAM PUAN (20 PUAN) ATP üretimi durdurulan hücrelerde yaşamsal faaliyetlerin sona ermesinin enerji devamlılığı ile ilgili olduğunu; enerjinin canlılık için yalnızca önemli değil, aynı zamanda zorunlu da olduğunu belirtir. Canlı hücreler, yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için ATP molekülüne ihtiyaç duyar. Enerji üretimi durduğunda hücreler bölünemez, madde alışverişi yapamaz ve enzimatik reaksiyonları gerçekleştiremez. Bu da hücrenin ölümüne yol açar. KISMİ PUAN Sadece deney bulguları ile ilgili yorum yapar veya sadece enerjinin öneminden bahseder. (10 P) Deney bulguları ile ATP’nin canlılık için önemi arasındaki bağlamı eksik veya hatalı kurar. (10 P) SIFIR PUAN Cevap yok veya tamamen yanlış bilgiler içermektedir.