6. Fuzûlî, gazel nazım şeklinin en güçlü örneklerini veren şairlerdendir. O, hemen her dizesinde dertten ve elemden bahseder. Onun şiirlerindeki aşk, beşerî (insani) olanla başlar ve ilahi olana yönelir. Şiirlerinde aşkı ve ayrılık acısını anlatır, sevgilinin güzelliklerini tasvir eder. O, aşk acısından memnundur ve bu acının insanı olgunlaştıracağına inanır.
Bu bilgiden hareketle aşağıdaki şiirlerden hangisi Fuzûlî’ye ait olabilir? İki gerekçe göstererek açıklayınız. (9 puan)
MEB’in resmi çözümünü göster
I. Metin Menüm tek hiç kim zar ü perişan olmasın ya Rab Esir-i derd-i ışk u dağ-ı hicran olmasun ya Rab Günümüz Türkçesiyle Ya Rabbi, hiç kimse benim gibi ağlayıp inleyip kendinden geçmesin. Ya Rabbi hiç kimse aşk derdinin ve ayrılık yarasının esiri olmasın.
Cefa vü cevr ile mutadem anlarsuz n’olur hâlüm Cefasına had ü cevrine payan olmasun ya Rab Ben sevgilinin cefasına ve eziyetine alışmışım, onlarsız hâlim ne olur? Cefasının ölçüsü ve eziyetinin sonu olmasın ya Rab.
II. Metin Akşam yine toplandı derinde...
cânân: sevgili havz: havuz Cânân gülüyor eski yerinde. Cânân ki gündüzleri gelmez, Akşam görünür havz üzerinde.
mehtâb: ay ışığı semâ: gökyüzü Mehtâb kemer taze belinde, Üstünde semâ gizli bir örtü, Yıldızlar onun güldür elinde...
Cevap: Birinci şiir Fuzûlî’ye aittir. (3 puan) Gerekçeler: • Şiirde şair, verilen açıklamada olduğu gibi aşk derdi ve ayrılık acısı çekmekte ve bu derdi çekmekten memnun olduğunu anlatmaktadır. (3 puan) • Şiir, nazım biriminin beyit olduğu bir gazelden alınmıştır. (3 puan)