2. Osmanlı Devleti’nde Millî İktisat Dönemi denilen 1914-1918 yılları arasında İttihat ve Terakki hükûmetinin ekonomi alanındaki bazı uygulamaları şunlardır: • Osmanlı topraklarında faaliyet gösteren yabancı şirketlerin ve gayrimüslimlerin vergi muafiyetlerinin kaldırılması • Bütün işletmelere Osmanlı mevzuatına uyma ve ticari işlemlerinde Türkçe kullanma zorunluluğunun getirilmesi • Yabancıların ve gayrimüslimlerin tekelindeki iş kollarında çalışmak üzere meslek okullarında Müslüman Osmanlı vatandaşlarının eğitim görmesinin sağlanması Buna göre, İttihat ve Terakki hükûmetinin ekonomide ulaşmak istediği hedefler nelerdir? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Yabancı şirketlerin ve gayrimüslimlerin vergi muafiyetlerinin kaldırılması, ekonomide ayrıcalıklara son verme amacını gösterir.
2. Osmanlı mevzuatına uyma ve Türkçe kullanma zorunluluğu, ekonomide millî egemenliği sağlama isteğidir.
3. Müslümanların meslek okullarında yetiştirilmesi, ekonomide yerli (Türk-Müslüman) iş gücü oluşturmayı hedefler.
Cevap: İttihat ve Terakki hükûmeti millî bir ekonomi kurmak istemiştir. Bu amaçla yabancıların ve gayrimüslimlerin ekonomideki ayrıcalık ve tekellerini kırmak, kapitülasyonların etkisini ortadan kaldırmak, ekonomide millî egemenliği sağlamak, Türk-Müslüman bir girişimci ve tüccar sınıfı (millî burjuvazi) ile yetişmiş yerli iş gücü oluşturmak hedeflenmiştir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Her uygulamayı bir hedefle eşleştir; ortak fikir "ekonominin millîleştirilmesi"dir.