4. Saf su ve gliserin sıvılarının akışkanlığının bağlı olduğu etkenleri incelemek isteyen bir öğrenci aşağıdaki deney düzeneğini tasarlıyor. İki özdeş beherglas içine eşit hacimde su ve gliserin sıvılarını koyuyor. Sıvılar farklı sıcaklıklarda iken bu beherglasların içine sıvılara özdeş çelik bilyeleri aynı anda aynı yükseklikten bı rakıyor. H2C CH CH2 O H H OH OH OH Gliserin Su Gliserin Su Deneyde bilyelerin beherglasın tabanına inme sürelerini gözlemleyen öğrenci, sonuçları aşağıdaki tabloya kaydediyor. Süre (s) Sıvıların Sıcaklığı (°C) Saf Su Gliserin 25 18 26 40 10 14 60 6 10 80 2 6 Buna göre, a) Viskozite, sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnç olarak tanımlandığına göre sıvıların viskozitele rini karşılaştırınız. b) Elde ettiğiniz örüntüleri kullanarak moleküller arası etkileşimlerin sıvıların viskozitesini nasıl etki lediğini açıklayınız. c) Sıcaklığın sıvıların viskozitesini nasıl etkilediğini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Her sıcaklıkta bilye gliserinde daha uzun sürede tabana iniyor (ör. 25 °C'de 26 s ile 18 s).
2. Daha uzun süre, akmaya karşı daha büyük direnç, yani daha büyük viskozite demektir.
3. Gliserinde üç –OH grubu, suda ise daha az hidrojen bağı yapabilen küçük moleküller var.
4. Sıcaklık arttıkça her iki sıvıda süre kısalıyor.
Cevap: a) Gliserinin viskozitesi sudan büyüktür. b) Gliserin molekülleri üç –OH grubu sayesinde daha fazla hidrojen bağı yapar ve daha büyük moleküllerdir; moleküller arası etkileşimler güçlendikçe viskozite artar. c) Sıcaklık arttıkça moleküllerin kinetik enerjisi artar, moleküller arası etkileşimler zayıflar ve viskozite azalır.
Dikkat: Bilyenin inme süresi ile viskozite doğru orantılıdır; süre uzunsa sıvı daha viskozdur, daha akışkan değil.