3. Bir öğrenci ampul parlaklığının nelere bağlı olduğu ile ilgili aşağıdaki hipotezleri test etmek istemektedir. I. hipotez: Devrede kullanılan telin dik kesit alanı arttıkça ampul parlaklığı artar. II. hipotez: Devrede kullanılan telin cinsine bağlı olarak ampul parlaklığı değişir. III. hipotez : Devrede kullanılan tel kısaldıkça ampul parlaklığı azalır. • Bu hipotezlerin her birini test etmek için ikişer düzenek kurulacaktır. • Bu düzeneklerden bir tanesi Şekil 1'deki gibi hazırlanmıştır.Burada basit elektrik devresinin test uçları A iletkenine şekildeki gibi tutturulmuştur. • A, B ve C tellerinin özellikleri ise Şekil 2'de verilmiştir. 0,5 mm kalınlığında bakır tel A A B 1 mm kalınlığında bakır tel B C 0,5 mm kalınlığında nikel tel C Şekil 2 Şekil 1 Buna göre öğrencilerin hipotezleri test etmek için Şekil 2'deki düzenekle beraber kullanacağı diğer düzenekte test uçlarını bağlayacağı noktaları aşağıdaki şablonlar üzerinde gösteriniz. A A B B C C I. hipotez II. hipotez A B C III. hipotez
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Bir hipotezi test ederken yalnızca bir değişken değiştirilir, diğerleri sabit tutulur. Şekil 1'de test uçları A telinin (0,5 mm bakır) iki ucuna bağlı; bu düzenek karşılaştırma düzeneğidir.
2. I. hipotez (kesit alanı): Cins ve uzunluk aynı, kalınlık farklı olmalı → B telinin (1 mm bakır) iki ucuna bağlanır.
3. II. hipotez (telin cinsi): Kalınlık ve uzunluk aynı, cins farklı olmalı → C telinin (0,5 mm nikel) iki ucuna bağlanır.
4. III. hipotez (uzunluk): Cins ve kalınlık aynı, uzunluk farklı olmalı → yine A teline bağlanır, ancak uçlardan biri telin ortasına konularak daha kısa bir bölüm kullanılır.
Cevap: I. hipotez: B telinin iki ucu. II. hipotez: C telinin iki ucu. III. hipotez: A teli, bir uç telin başında diğeri telin ortasında (kısaltılmış A teli).
Dikkat: Aynı anda iki değişken değiştirirsen (örneğin hem cins hem kalınlık) hangisinin etkili olduğunu anlayamazsın.