1. Dükkân sahibinin orada bulunmadığı bir gün, müşterinin biri gelip yüklü miktarda kumaş satın almıştır. Fakat dükkânda çalışan görevli, yanlışlıkla defolu kumaşı normal fiyatından satmıştır. Bu durumu fark eden dükkân sahibi, defolu kumaşı normal fiyattan satın alan kişiyi bulup fazla olan miktarı iade etmiştir. Dükkân sahibinin bu davranışının hangi ahlaki tutumla doğrudan ilgili olduğunu açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Defolu kumaş normal fiyattan satılınca müşterinin hakkı yenmiştir; bu bir kul hakkıdır.
2. Dükkân sahibi hatayı kendisi yapmadığı ve müşteri fark etmediği hâlde onu bulup fazla parayı iade ediyor.
3. Bu davranış ticarette dürüstlüğü ve başkasının hakkını gözetmeyi gösterir; aldatmamak ve haksız kazançtan kaçınmak İslam ahlakının gereğidir.
Cevap: Dürüstlük (doğruluk) ve kul hakkına riayet. Dükkân sahibi, haksız kazançtan kaçınıp müşterinin hakkını geri vererek ticarette dürüst davranmış, kimsenin görmediği bir durumda bile emanete ve adalete uygun hareket etmiştir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Dürüstlük yalnızca yakalanma korkusuyla değil, kimse görmese de doğru davranmaktır.