1. Osmanlı Devleti 1843’te çıkardığı Tensikat-ı Celile-i Askeriye Kanunu ile zorunlu askerlik süresini beş yılı muvazzaflık, yedi yılı rediflik olmak üzere toplam on iki yıl olarak belirledi. Ancak bu Kanun gayrimüslim Osmanlı tebaasına uygulanamadı. Bunun üzerine 1846’da çıkarılan başka bir kanunla sadece Müslümanlar zorunlu askerlik yükümlülüğüne tabi tutuldu. Aynı kanunla kura usulüne geçilerek muvazzaf askerlerin 20-25 yaş grubundaki erkekler arasından kurayla belirlenmesi kararlaştırıldı. Kurada ismi çıkanlara bedel-i şahs-i adıyla kendi yerlerine bir başkasını gönderme imkânı tanındı. 1856 tarihli Islahat Fermanı’ndan sonra da bedel-i nakdi adıyla askerlik hizmeti karşılığında para ödeme uygulamasına geçildi. Buna göre Osmanlı Devleti’nde zorunlu askerlik uygulamasında değişiklikler yapılmasının nedenleri neler olabilir? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. 1843 kanunu gayrimüslimlere uygulanamadı; bu yüzden 1846'da yalnızca Müslümanlar askerlikle yükümlü tutuldu.
2. Kura usulü getirildi; tüm erkekler yerine belirli yaş grubundan seçilenler askere alındı.
3. Bedel-i şahsi ve Islahat Fermanı sonrası bedel-i nakdi ile askerlik yerine kişi ya da para verme imkânı tanındı.
Cevap: Değişikliklerin nedenleri şunlar olabilir: Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan sonra düzenli ve modern bir ordu ihtiyacının doğması; gayrimüslimlerin askere alınmasının toplumsal ve siyasi sorunlara yol açması; Islahat Fermanı ile Müslim ve gayrimüslim eşitliğinin ilan edilmesi; uzun askerlik süresinin üretim ve tarımı olumsuz etkilemesi; savaşlar nedeniyle hazinenin para ihtiyacı ve bedel yoluyla gelir elde etme isteği. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Bedel-i nakdinin hem eşitlik ilkesi hem de devletin gelir ihtiyacıyla ilgili olduğunu belirtirsen cevabın daha güçlü olur.