4. Günümüzde aromatik kavramı sadece güzel kokulu bileşikler anlamında değil belirli ve ayırt edici özelliklere sahip anlamında da kullanılmaktadır. Aromatik bileşiklerin temel fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirleyen benzen halkasıdır. Örneğin naftalin iki benzen halkasından oluşur, oda koşullarında katıdır. Toluen benzen halkasına metil grubunun bağlanması ile oluşur, kolay tutuşabilen bir sıvıdır. Fenol, benzen halkasına hid roksil grubunun bağlanmasıyla oluşur, zayıf asit özelliği gösterir. Anilin, benzen halkasına amino grubunun bağlanması ile oluşur, boya sanayisinde çıkış maddesi olarak kullanılır. Bu metinde adı geçen aromatik bileşiklerin formüllerini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metindeki aromatik bileşikler: benzen, naftalin, toluen, fenol ve anilin. Hepsi benzen halkası (C6H6) temellidir.
2. Naftalin, iki benzen halkasının bir kenarı ortak olacak şekilde kaynaşmasıyla oluşur: C10H8.
3. Toluen, halkadaki bir H yerine metil (–CH3) geçer: C6H5–CH3 (C7H8).
4. Fenol, halkadaki bir H yerine hidroksil (–OH) geçer: C6H5–OH; anilin, bir H yerine amino (–NH2) geçer: C6H5–NH2.
Cevap: Benzen: C6H6; Naftalin: C10H8; Toluen: C6H5–CH3; Fenol: C6H5–OH; Anilin: C6H5–NH2 (halka şeklinde, bağlı grup gösterilerek çizilmesi de kabul edilir).
Dikkat: Grup bağlanınca halkadaki bir H atomu ayrılır; bu yüzden halka kısmı C6H6 değil C6H5 olarak yazılır.