3. Cis–trans izomerliği alkenlerde ikili bağ karbonlarına bağlı atom veya atom gruplarının konumlarına göre oluşabilen izomerlik türüdür. a a a a a c C = C a c b b c C = C C = C b d C = C a b d Cis-trans Cis-trans Cis-trans Cis-trans izormerliği izormerliği izormerliği izormerliği gösterir. gösterir. göstermez. göstermez. Buna göre aşağıdaki bileşiklerin cis-trans izomerliği gösterip göstermediklerini yarı açık formüllerini yazarak belirtiniz. a) 2-Metil-2-penten b) 1,2-Dikloro eten c) 3-Etil-2-metil-2-penten
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Kural: İkili bağın her iki karbonunda da bağlı iki grup birbirinden farklı olmalıdır. Karbonlardan birinde iki aynı grup varsa cis-trans izomerliği olmaz.
2. a) 2-Metil-2-penten: CH3–C(CH3)=CH–CH2–CH3. 2. karbonda iki CH3 grubu var, aynı gruplar olduğu için izomerlik göstermez.
3. b) 1,2-Dikloro eten: ClCH=CHCl. Her iki karbonda da H ve Cl gibi farklı iki grup var, cis-trans izomerliği gösterir.
4. c) 3-Etil-2-metil-2-penten: CH3–C(CH3)=C(C2H5)–CH2–CH3. 2. karbonda iki CH3, 3. karbonda iki etil grubu var; göstermez.
Cevap: a) CH3–C(CH3)=CH–CH2–CH3, göstermez; b) ClCH=CHCl, gösterir; c) (CH3)2C=C(CH2CH3)2, göstermez.
Dikkat: c şıkkında 3. karbondaki etil ile zincirin devamındaki CH2–CH3 aynı gruptur; bunu fark etmek önemli.