1. X elementi α bozunumu yaparak başka bir elemente dönüşmektedir. Bir miktar X elementi saklandığı izole ortamda bozunmaya uğradığı için bulunduğu ortamdaki oranı grafikteki gibi giderek azalmaktadır. Aynı sü reç içerisinde bu izole ortamda Y elementinin miktarı artmaktadır. X Elementinin Zamanla Bozulması 100 X Elementi Miktarı (%) 80 60 40 20 0 2 4 6 8 10 Zaman (yıl) a) X ve Y elementlerinin kütle ve atom numaralarını karşılaştırınız. b) Süreç içerisinde X elementinin gama ışıması yapması verilen grafiği nasıl etkiler? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. α parçacığı bir helyum çekirdeğidir: 2 proton + 2 nötron (kütle numarası 4, atom numarası 2).
2. X, α bozunumu yapınca Y oluşur: Y'nin kütle numarası X'ten 4, atom numarası 2 eksiktir.
3. b) Gama ışıması yüksek enerjili fotondur; çekirdeğin proton ve nötron sayısını değiştirmez, sadece çekirdeğin enerjisini azaltır.
4. Gama ışıması X'i başka bir elemente dönüştürmediği için X'in miktarı ve yarılanma süresi değişmez; grafik aynı kalır.
Cevap: a) Kütle numarası: X, Y'den 4 fazla; atom numarası: X, Y'den 2 fazla. b) Grafik değişmez; çünkü gama ışıması kütle ve atom numarasını değiştirmez, X atomlarının sayısını azaltmaz.
Dikkat: Gama ışıması genellikle α veya β bozunumundan sonra uyarılmış çekirdeğin kararlı hâle geçerken yaptığı ışımadır; element değiştirmez.