2. Bir öğrenci sıcaklık, temas yüzeyi ve karıştırma gibi faktörlerin çözünme hızına etkisini araştırmak için aşağıdaki numaralanmış deney düzeneklerini kuruyor. 10 g toz şeker 10 g kesme şeker 10 g toz şeker 10 g kesme şeker Karıştırıcı °C 10 ml 100 su °C 25 ml su °C 100 ml 25 100 su °C 50 ml su 100 1. 2. 3. 4. Buna göre tabloda cevap kısmına sorularla ilgili uygun işaretlemeleri yapınız. İşaretlemeniz doğrultusunda istenen açıklamayı tablodaki ilgili alana yazınız. Soru Cevap Açıklama Açıklama alanı Evet Evet ise kullanılacak düzenek numaralarını yazınız. a. Verilen düzeneklerle sıcaklığın çözünme hızına etkisi araştırılabilir mi? Hayır ise hangi düzeneklerde ne gibi değişikler yaparak kullanabileceğinizi açıklayarak yazınız. Hayır Evet Evet ise kullanılacak düzenek numaralarını yazınız. b. Verilen düzeneklerle temas yüzeyinin çözünme hızına etkisi araştırılabilir mi? Hayır ise hangi düzeneklerde ne gibi değişikler yaparak kullanabileceğinizi açıklayarak yazınız. Hayır Evet Evet ise kullanılacak düzenek numaralarını yazınız. c. Verilen düzeneklerle karıştırma işleminin çözünme hızına etkisi araştırılabilir mi? Hayır ise hangi düzeneklerde ne gibi değişikler yaparak kullanabileceğinizi açıklayarak yazınız. Hayır
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Bir etkenin etkisini araştırmak için sadece o etken farklı, diğer her şey aynı olmalıdır.
2. Sıcaklık: 2 ve 4'te ikisi de kesme şeker, karıştırma yok, su 100 ml; sadece sıcaklık farklı (25 °C, 50 °C).
3. Temas yüzeyi: toz şeker olan 1 (10 °C) ile kesme şeker olan 2 (25 °C) arasında sıcaklık da farklı; 3'te karıştırıcı var. Uygun çift yok.
4. Karıştırma: 3 (toz, 25 °C, karıştırıcılı) ile karşılaştırılacak karıştırıcısız, 25 °C'de toz şekerli düzenek yok.
Cevap: a) Evet – 2 ve 4. b) Hayır – 1. düzenekteki suyun sıcaklığı 25 °C yapılırsa 1 ve 2 kullanılabilir. c) Hayır – 1. düzenekteki suyun sıcaklığı 25 °C yapılırsa 1 ve 3 kullanılabilir (ya da 2'deki kesme şeker yerine toz şeker konularak 2 ve 3 kullanılabilir).
Dikkat: Kontrollü deneyde değiştirilen tek değişken araştırılan etken olmalıdır.