2. Ses ile ilgili bazı hipotezler doğrulanmak istenmektedir. Bunun için içi boş iki özdeş borunun uçlarına huni takılarak aşağıdaki düzenekler oluşturulmuştur. Bu düzeneklerde boruların içi farklı malzemeler ile doldurulmuştur. Deneyde boruların bir ucunda trampet çalınarak diğer ucundan trampetin sesi dinlenmiştir. Demir tozu Boru Huni Su Buna göre deneyde ses ile ilgili doğrulanabilecek bir hipotez yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Düzeneklerde değiştirilen tek şey boruların içindeki maddedir: Birinde demir tozu (katı), diğerinde su (sıvı) var. Ses kaynağı (trampet), borular ve huniler aynı.
2. Bağımsız değişken ortamın cinsi (katı-sıvı), bağımlı değişken ise sesin karşı uca ulaşma süresidir.
3. Ses katılarda tanecikler daha sık olduğu için sıvılardan daha hızlı yayılır; demir tozlu boruyu dinleyen sesi daha önce duyar.
Cevap: "Ses, katı ortamlarda sıvı ortamlara göre daha hızlı yayılır." (ya da: "Ses katı ve sıvı ortamlarda yayılabilir; sesin yayılma hızı ortamın cinsine bağlıdır.") Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Hipotezi değiştirilen değişkene (ortamın katı ya da sıvı olması) dayanarak kur.