2. Aşağıdaki tabloda bazı yıllarda Türkiye’de gayri safi millî hasıla (GSMH) içinde sanayi ürünlerinin payı verilmiştir. Yıl GSMH İçinde Sanayinin Oranı (%) 1925 9,6 1950 14,6 1980 21 2019 27,7 Tabloya göre, GSMH içerisindeki sanayi payının verilen yıllar içerisindeki değişimini nedenleriyle açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Tabloyu oku: Sanayinin GSMH içindeki payı 1925'te %9,6 iken 1950'de %14,6'ya, 1980'de %21'e, 2019'da %27,7'ye çıkmıştır; yani sürekli artmıştır.
2. Cumhuriyetin ilk yıllarında sermaye, teknoloji ve yetişmiş insan yetersiz olduğundan sanayinin payı düşüktü. 1930'lardan itibaren devlet eliyle fabrikalar kurulmuştur (Sümerbank, Etibank, Karabük Demir-Çelik).
3. 1950'lerden sonra özel sektör desteklenmiş, planlı kalkınma dönemleriyle sanayi yatırımları artmıştır.
4. 1980'den sonra dışa açık, ihracata dayalı ekonomi modeline geçilmiş; teknoloji kullanımı, yabancı sermaye ve organize sanayi bölgeleri artmıştır.
Cevap: Sanayinin GSMH içindeki payı sürekli artmıştır (%9,6'dan %27,7'ye). Nedenleri: devlet eliyle kurulan fabrikalar, özel sektörün desteklenmesi, planlı kalkınma, 1980 sonrası ihracata dayalı ekonomi, teknoloji ve sermaye birikiminin artması. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Değişimi açıklarken tablodaki sayısal artışı mutlaka belirt, sonra nedenlere geç.