2. Suyun özellikleriyle ilgili yapılan bir deney ve sonuçları aşağıda verilmiştir. Ağzına kadar su dolu bir bardağa madenî paraları yavaşça ve arka arkaya bıraktığınızda, suyun taşmadığı ve bardağın üstünde kavisli bir yapı oluştuğu gözlemlenir. Bu yapı, su moleküllerinin birbirlerine tutunarak bir arada kalmasından kaynaklanır. Su molekülleri, paraların ağırlığına rağmen birbirlerine tutunarak yukarı doğru bir kavis oluşturur. Bu durum, suyun molekülleri arasındaki çekim kuvvetinin bir sonucudur. Su molekülleri arasındaki bu çekim kuvveti, suyun yüzeyinde gergin bir tabaka oluşmasına neden olur ve bu sayede su, bardağın kenarlarını aşmadan önce bir miktar daha yükselebilir. Buna göre yapılan deneyler sonucu suyun özelliklerine ait çıkarılan sonuçlara günlük hayattan örnekler yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Deneyde su moleküllerinin birbirine tutunduğu (kohezyon) ve bunun sonucunda su yüzeyinde gergin bir tabaka (yüzey gerilimi) oluştuğu sonucuna ulaşılıyor.
2. Yüzey gerilimi sayesinde hafif cisimler ve bazı canlılar suya batmadan yüzeyde durabilir.
3. Kohezyon sayesinde su damlaları yuvarlak (küresel) bir şekil alır ve su moleküllerinin kopmadan zincir gibi taşınması kolaylaşır.
Cevap: a) Su sinekleri (su örümcekleri) gölet yüzeyinde batmadan yürüyebilir. b) Su yüzeyine dikkatlice bırakılan iğne ya da ataş batmadan yüzer. c) Yağmur ve musluk damlaları küresel şekilde oluşur, yaprak üzerindeki su damla şeklinde toplanır. d) Bitkilerde su, kohezyon sayesinde köklerden yapraklara kesintisiz bir sütun hâlinde taşınır. Benzer örnekler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Kohezyon aynı tür moleküller (su-su) arasındaki çekimdir; suyun cam gibi başka yüzeylere tutunması ise adezyondur.