1. Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınan bir hastalıktır. A ve B ailelerinin kısmi renk körlüğü bakımından ebeveynlerinin ve doğacak çocuklarının genotipleri aşağıdaki punnet karesinde numaralandırılarak gösterilmiştir. ♂ ♀ Xr Y ♂ ♀ XR Y Xr 1 2 XR 5 6 Xr 3 4 Xr 7 8 A ailesi B ailesi Buna göre A ailesindeki 3 numaralı birey ile B ailesindeki 6 numaralı birey evlendiğinde doğacak erkek çocuklarının kısmi renk körü hastası olma olasılığını çocukların genotiplerini yazarak hesaplayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. A ailesinde baba XᴿY, anne XʳXʳ. 3 numaralı birey anneden Xʳ, babadan Xᴿ alır: XᴿXʳ (taşıyıcı dişi).
2. B ailesinde baba XʳY, anne XᴿXʳ. 6 numaralı birey anneden Xᴿ, babadan Y alır: XᴿY (sağlıklı erkek).
3. Çaprazla: XᴿXʳ × XᴿY → XᴿXᴿ, XᴿY, XʳXᴿ, XʳY.
4. Erkek çocuklar: XᴿY (sağlıklı) ve XʳY (renk körü). Erkek çocukların yarısı hastadır.
Cevap: Erkek çocukların genotipleri XᴿY ve XʳY'dir; erkek çocuğun renk körü olma olasılığı 1/2.
Dikkat: Soru "erkek çocukların" hasta olma olasılığını sorduğu için yalnızca erkekler içinde oran alınır; tüm çocuklar içinde olsaydı 1/4 olurdu.