1. Cirit oyunu, Türklerin Orta Asya’dan getirdikleri köklü ata sporlarından birisidir. Mücadele ruhunu, çevikliği ve at binme yeteneğini geliştirmek amacıyla oynanır. Eski dönemlerde Türk boylarının askerî eğitimlerinin parçası olarak önemli rol oynayan bu etkinlik, günümüzde Türk coğrafyasında geleneksel bir spor ve kültürel miras olarak yaşatılmaktadır. Bu metindeki altı çizili sıfatların metnin anlamına olan katkısını açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Altı çizili sıfatlar: “eski (dönemlerde)”, “bu (etkinlik)”, “bir (spor)”. Sıfatlar isimlerden önce gelerek onları niteler ya da belirtir.
2. “Eski” niteleme sıfatıdır; dönemlerin geçmişte kaldığını belirterek cirit oyununun köklü, çok eski bir geçmişe sahip olduğunu vurgular.
3. “Bu” işaret sıfatıdır; “etkinlik” kelimesinin daha önce sözü edilen cirit oyunu olduğunu gösterir, tekrarı önler ve cümleleri birbirine bağlar.
4. “Bir” belgisiz sıfat görevindedir; ciridin pek çok geleneksel spordan biri olduğunu belirtir.
Cevap: “Eski” niteleme sıfatı ciridin köklü geçmişini vurgular; “bu” işaret sıfatı sözü edilen etkinliğin cirit olduğunu göstererek anlatımı bağlar ve tekrarı önler; “bir” sıfatı ciridin geleneksel sporlardan biri olduğunu belirtir. Sıfatlar isimleri belirginleştirerek anlatımı daha açık hâle getirir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Sıfatın türünü söylemekle yetinme; soruda istenen, sıfatın metnin anlamına kattığı katkıdır.