4. Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi Olmaya devlet cihânda bir nefes sıhhat gibi Saltanat dedikleri ancak cihân gavgâsıdur Olmaya baht u saâdet dünyede vahdet gibi Muhibbî Bu beyitlerde ele alınan “sağlık, devlet, halk, saltanat ve vahdet” ögelerinden birinin nasıl işlendiğini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Beyitlerde "devlet" kelimesi mutluluk, baht, talih anlamında kullanılmıştır.
2. İlk beyitte halk arasında devlet (talih) kadar değerli şey olmadığı, ama dünyada bir nefes sağlık kadar da devlet (mutluluk) olmadığı söylenir.
3. İkinci beyitte saltanatın dünya kavgasından ibaret olduğu, en büyük mutluluğun vahdet (birlik, yalnızlık/Allah'la birlik) olduğu söylenir.
Cevap: Örnek (sağlık): Şair, insanların en çok değer verdiği şeyin devlet (talih, varlık) olduğunu söyler; ancak hemen ardından dünyada bir nefes sağlıktan daha büyük bir nimet olmadığını belirtir. Böylece sağlığı her şeyin üstünde tutar. (Ya da saltanat: Şair padişah olmasına rağmen saltanatı bir dünya kavgası olarak görür ve küçümser, gerçek mutluluğu vahdette bulur.) Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Muhibbî, Kanuni Sultan Süleyman'ın mahlasıdır; bir padişahın saltanatı küçümsemesi beyitlere ayrı bir anlam katar.