2. Geniş, düz bir arazide verimli toprakların ortasında insanlık tarihinin bilinen ilk kentlerinden biri vardı. Burası Çatalhöyük’tü. Günümüzden yaklaşık dokuz bin yıl önce bu yerleşim yerinde yaşadığınızı düşünün. Bitkileri ıslah edip tarım yapan insanlar artık toplu ve yerleşik bir yaşam sürmeye başlamıştı. Çatalhöyük, yerleşik yaşamın ilk örneklerindendi. Bu yerleşim yeri çok kalabalıktı. Çatalhöyük kentinde evler bitişik, yan yanaydı ve sokak neredeyse yoktu. Evlerin giriş kapısı damda yer alıyordu. Önce merdivenle evin damına çıkan insanlar kapıdan girdikten sonra merdivenle aşağı inerek evlerinin içine girebiliyordu. Avcı toplayıcı olan ataları gibi avlanmayı sürdürüyorlardı ama temel geçim kaynakları artık tarımdı. Buğday, arpa ve yulaf gibi bitkileri yetiştirmeyi biliyorlardı. Aynı zamanda evcilleştirdikleri hayvanları da vardı ve bunları evlerinin yakınlarında besliyorlardı. Keçi ve koyun yetiştirip bunlarla besleniyorlardı. Zanaat ve sanat, hayatlarının önemli bir parçasıydı. Bu metinde, Çatalhöyük’ün Neolitik bir yerleşim yeri olduğunu destekleyen hangi kanıtlar bulunmaktadır?
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Neolitik Çağ'ın temel özellikleri şunlardır: tarıma geçiş, yerleşik hayat, hayvanların evcilleştirilmesi ve ilk köy/kent yerleşimleri.
2. Metinde bunları karşılayan ifadeleri bul: bitkileri ıslah edip tarım yapmaları; toplu ve yerleşik yaşam; buğday, arpa, yulaf yetiştirmeleri; keçi ve koyunu evcilleştirip evlerinin yanında beslemeleri.
3. Ek olarak bitişik evler, damdan girilen konutlar ve zanaatla uğraşılması yerleşik bir kent düzenini gösterir.
Cevap: Tarım yapılması (buğday, arpa, yulaf), yerleşik hayata geçilmesi, hayvanların (keçi, koyun) evcilleştirilmesi, bitişik evlerden oluşan kalabalık bir yerleşim kurulması ve zanaat ile sanatın gelişmesi.
Dikkat: Avcılığın sürmesi Neolitik'e özgü değildir; kanıt olarak tarım ve yerleşikliği öne çıkar.