6. Sevr Barış Antlaşması (10 Ağustos 1920) Kapitülasyonlardan tüm İtilaf Devletleri yararlanacaktır. Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Adlî, mali, idari ve ekonomik ayrıcalıklar içeren kapitülasyonlar tamamen kaldırılacaktır. Buna göre Lozan Barış Antlaşması’nda kapitülasyonlara ilişkin düzenlemenin ne gibi sonuçları olmuştur? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Kapitülasyonlar, yabancılara Osmanlı topraklarında adli, mali, idari ve ekonomik ayrıcalıklar veriyordu. Sevr'de bu ayrıcalıklar tüm İtilaf Devletlerine genişletiliyordu.
2. Lozan'da ise kapitülasyonlar tamamen kaldırıldı.
Cevap: Kapitülasyonların kaldırılmasıyla Türkiye ekonomik, adli ve idari bağımsızlığını kazandı ve tam bağımsızlık sağlandı. Yabancılar Türk yasalarına uymak ve vergi ödemek zorunda kaldı. Yerli üretici ve tüccar yabancılarla eşit şartlarda rekabet edebilir hâle geldi. Böylece millî ekonominin kurulmasının önü açıldı ve devlet egemenlik haklarını eksiksiz kullanmaya başladı.
Dikkat: Kapitülasyonların kaldırılması tam bağımsızlığın ekonomik ve hukuki ayağıdır; cevabında bu iki boyutu da belirt.