1. XVIII. yüzyılın başlarında Rusya, Çar I. Petro tarafından yönetiliyordu. Karadeniz ve Baltık Denizi yoluyla sıcak denizlere ulaşmayı hedefleyen Petro, 1700 İstanbul Antlaşması’yla Osmanlı Devleti’nden Azak Kalesi’ni alarak Karadeniz’e bir kapı açmıştı. Petro bunu izleyen günlerde Osmanlı Devleti’ne karşı düşmanca tutumunu sürdürdü. Antlaşma hükümlerine aykırı bir şekilde Osmanlı sınırında kaleler inşa ettirerek Azak Denizi’nde donanma bulundurmaya başladı. Ayrıca kendisini Rusların ve Rumların imparatoru olarak tanıttığı propaganda kâğıtlarını Balkanlarda dağıtarak Osmanlı uyruğundaki Hristiyanları kışkırttı. Çar I. Petro’nun izlemiş olduğu bu politikanın Osmanlı Devleti-Rusya ilişkileri üzerindeki etkilerini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Petro'nun hedefi sıcak denizlere ulaşmaktı; Azak Kalesi'ni alarak Karadeniz'e çıkış kapısı elde etti.
2. Antlaşmaya aykırı olarak sınırda kaleler yaptırdı ve Azak Denizi'nde donanma bulundurdu.
3. Kendini Rumların imparatoru ilan ederek Balkanlardaki Osmanlı uyruğu Hristiyanları kışkırttı.
Cevap: Petro'nun bu politikası Osmanlı-Rus ilişkilerini gerginleştirdi ve iki devleti sürekli bir rekabet ve düşmanlık içine soktu. Osmanlı, Rusya'yı Karadeniz ve Balkanlarda en büyük tehdit olarak görmeye başladı; bu gerginlik 1711 Prut Savaşı'na yol açtı. Ayrıca Rusya'nın Ortodoks Hristiyanları kışkırtması, ileride Balkanlardaki isyanların ve Rusya'nın Osmanlı iç işlerine karışmasının temelini attı. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Cevabında hem askerî gerginliği (kaleler, donanma) hem de Balkan Hristiyanlarının kışkırtılmasını ayrı birer etki olarak yaz.