2. Şekildeki gibi düşey düzlemde gerçekleştirilen deneyde, yarıklardan birinin önünde bir tahta parçası varken perde üzerinde bir desen oluşmaktadır. Daha sonra yarığın önünde duran tahta parçası kaldırılıyor. Tahta +y –y Paralel ışık demeti Perde Yarıklar düzlemi Buna göre perde üzerinde oluşan desen nasıl değişir? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Tahta varken ışık yalnızca tek yarıktan geçer; perdede tek yarıkta kırınım deseni oluşur: Ortada geniş bir merkezî aydınlık saçak, yanlarda giderek sönükleşen daha dar saçaklar. Merkezî saçak açık yarığın karşısındadır (–y tarafında).
2. Tahta kaldırılınca ışık iki yarıktan geçer ve iki dalga girişim yapar; çift yarıkta girişim deseni oluşur.
3. Yeni desende aydınlık ve karanlık saçaklar eşit genişlikte ve eşit aralıklıdır; merkezî aydınlık saçak iki yarığın tam ortasının karşısına (kesikli çizgiye) gelir, yani merkez +y yönünde kayar.
Cevap: Tek yarık kırınım deseni (geniş merkezî aydınlık) yerini çift yarık girişim desenine bırakır; saçaklar daralır, eşit aralıklı olur ve merkezî aydınlık saçak +y yönünde kayarak iki yarığın orta noktasının karşısına gelir.
Dikkat: Tek yarıkta merkezî aydınlık diğerlerinin iki katı genişliktedir; çift yarıkta ise saçak genişlikleri eşittir.