5. Bir etkinlikte tereyağı ile ilgili durumlar aşağıda verilmiştir. Tereyağı Tereyağı Isıtılıyor 1. durum 2. durum Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız. a. 1 ve 2. durumlardaki tereyağının tanecik yapısı ile ilgili ortak özelliklerinden iki tanesini yazınız. b. 1 ve 2. durumlardaki tereyağının tanecik yapısı ile ilgili farklı özelliklerinden iki tanesini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Tereyağı ısıtılınca katı hâlden sıvı hâle geçiyor; bu olay erimedir ve fiziksel bir değişimdir.
2. Fiziksel değişimde maddenin tanecikleri değişmez: Taneciklerin cinsi, sayısı ve büyüklüğü aynı kalır. Tanecikler her iki hâlde de hareket eder.
3. Değişen özellikler: Isı alan taneciklerin hareketi (enerjisi) artar, tanecikler arası boşluk artar, taneciklerin düzenli yapısı bozulur (katıda titreşim, sıvıda öteleme hareketi).
Cevap: a) Ortak özellikler: Taneciklerin cinsi (yapısı) aynıdır; tanecik sayısı ve büyüklüğü değişmez; her iki durumda da tanecikler hareket hâlindedir. b) Farklı özellikler: 2. durumda tanecikler arası boşluk daha fazladır; taneciklerin hareketliliği ve enerjisi daha fazladır; tanecikler 1. durumda düzenli, 2. durumda daha düzensizdir.
Dikkat: Hâl değişiminde taneciklerin kendisi büyümez; yalnızca aralarındaki boşluk ve hareketleri artar.